Denizci Belgeleri Kontrolünde Dijital Dönüşüm Çağrısı

Dünya genelinde 2,57 milyon denizcinin belgeleri büyük ölçüde manuel inceleniyor. Dijital sertifikalarla doğrulama sürecinin hızlandırılması isteniyor.

Dünya denizcilik sektöründe gemi insanlarının yeterlilik belgelerini doğrulama işlemleri, şirketlerin personel birimleri için ciddi zaman kaybı yaratıyor. Yapılan araştırmaya göre tek bir denizcinin belgelerini incelemek iki saate kadar sürebiliyor. Çalışmada, uluslararası geçerliliğe sahip dijital sertifika sistemlerinin kullanılması çağrısı yapıldı.

Thetius ile dijital kimlik ve belge doğrulama şirketi Maritime Passport tarafından hazırlanan Securing Trust: The Transition to Digital Seafarer Credentials başlıklı rapor, sektördeki belge yönetimini ve dijitalleşmenin önündeki engelleri ele aldı. 28 Ekim 2026’da yayımlanan araştırmaya göre, 85 binden fazla ticaret gemisinde yaklaşık 2,57 milyon gemi insanı görev yapıyor. Buna rağmen yeterlilik belgeleri, eğitim sertifikaları ve deniz hizmet kayıtlarının önemli bölümü hâlâ kâğıt dokümanlar, taranmış dosyalar ve birbirinden bağımsız sistemler üzerinden kontrol ediliyor.

OSM Thome’da işe alım direktörü olarak görev yapan Dorthe Karlsen, offshore gemisinde çalışacak bir kaptanın belgelerini sisteme aktarma işleminin bir ila iki saat sürebildiğini belirtti. Farklı kurumlardan alınan belgelerin tek tek incelenmesi, geçerlilik tarihlerinin kontrol edilmesi ve bilgilerin manuel girilmesi, personel birimlerinin iş yükünü artırıyor. Eksik, süresi dolmuş ya da doğrulanamayan belgeler ise görevlendirmelerin ve mürettebat değişimlerinin gecikmesine yol açabiliyor.

Liman işlemlerinde de benzer bir tablo görülüyor. Sektör verilerine göre bir geminin liman uğrağı için gereken belgelerin hazırlanması ortalama 191 dakika sürüyor. Liman uğraklarının yüzde 64’ünde süreçler tamamen kâğıt belgelerle ya da kâğıt ve dijital dokümanların birlikte kullanılmasıyla yürütülüyor. Fiziksel sertifikaların kaybolması veya zarar görmesi durumunda yeniden belge düzenlenmesi için farklı kurumlarla yazışılması gerekiyor; bu da denizcilerin gemiye katılmasını geciktirebiliyor.

Dijital sertifikalarda ortak standart ihtiyacı

Raporda, kâğıt belgelerin taranarak PDF formatına dönüştürülmesinin tek başına dijitalleşme anlamına gelmediği vurgulandı. Elektronik ortamda bulunan bir belgenin gerçekliği ve geçerliliği ayrıca doğrulanabilmeli. Dijital sertifika sistemlerinde belgenin yetkili kurum tarafından düzenlendiğinin, ilgili kişiye ait olduğunun ve iptal edilmediğinin bağımsız biçimde kontrol edilebilmesi gerekiyor.

Farklı bayrak devletleri, eğitim kurumları ve gemi işletmecileri tarafından kullanılan sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışması da önem taşıyor. Sahte sertifikaların belirlenmesi, süresi dolan belgelerin tespiti ve denizcilerin kişisel verilerinin korunması, dönüşüm sürecinin temel başlıkları arasında yer alıyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından kabul edilen STCW Sözleşmesi değişiklikleri, 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girerek elektronik yeterlilik belgelerinin orijinal belge olarak kabul edilmesinin önünü açtı. İngiltere, Singapur, Danimarka ve Liberya gibi bazı bayrak devletleri, gemi insanlarına ait belirli belgeleri elektronik ortamda düzenlemeye başladı. Ancak ülkeler ve farklı yazılım sistemleri arasında güvenilir doğrulama sağlayacak ortak bir uluslararası yapı henüz oluşturulmadı.

Thetius ve Maritime Passport, dijital belgelerin internet bağlantısı olmadan da doğrulanabilmesini, kişisel verilerin korunmasını ve denizcilerin tek bir teknoloji sağlayıcısına bağımlı bırakılmamasını önerdi. Denizcilik şirketleri ile bayrak devletlerinin ortak standartlar geliştirmesi, elektronik sertifikalara kademeli geçiş yapması ve geçiş döneminde kâğıt belgelerle dijital belgelerin birlikte kullanılabilmesi istendi. Güvenilir bir doğrulama altyapısının personel görevlendirmelerini hızlandırabileceği, idari maliyetleri düşürebileceği ve sahte belge riskini azaltabileceği belirtildi.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu