Sanayideki Daralma Liman Trafiğini Olumsuz Etkiledi
Sanayideki daralma, limanlardaki yük trafiğini olumsuz etkiledi. İthalat ve ihracat yüklerinde önemli düşüşler kaydedildi.
Aysel YÜCEL
Sanayi sektöründeki yavaşlama, limanlardaki yük trafiğinde de kendini göstermeye başladı. Temmuz ayında limanlarda toplam yük elleçlemesi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 oranında azalarak 47 milyon tona geriledi. İthalat yüklerinde ise daha belirgin bir düşüş yaşandı; bu yük, temmuzda yıllık bazda yüzde 10,5 oranında azalarak 26,7 milyon ton seviyesine düştü. İhracat yükü de aynı dönemde yüzde 2,5 oranında geriledi.
Sanayideki üretim kaybı, ithalattaki yavaşlamanın başlıca nedeni olarak öne çıkarken, özellikle sanayide kullanılan hammadde ve ara malı gruplarındaki düşüş dikkat çekti. TÜRKLİM Başkanı Hamdi Erçelik, büyümenin sürdürülebilir hale gelmesi için dış ticaret yüklerinin artması gerektiğini vurguladı.
Erçelik, “İlk yedi ayda limanlarda elleçlenen toplam yükün geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artması sevindirici. Ancak bu büyümenin kalıcı hale gelmesi ve yıl sonu sonuçlarına güçlü bir şekilde yansıması, kabotaj ve transit yüklerdeki artışın dış ticaret yükleriyle desteklenmesine bağlı” şeklinde konuştu.
İlk yedi ayda ihracatın yüzde 6 gerilemesi ve ithalatın yatay seyretmesi ise sanayiciler için endişe verici bir durum olarak değerlendiriliyor. Erçelik, sanayiciyi destekleyecek ekonomik ve ticari adımların kritik önem taşıdığını belirtti.
Yük gruplarındaki değişim de sanayi alanındaki zayıflamaya dair önemli ipuçları sunuyor. İlk yedi ayda en fazla elleçlenen grup makineler ve taşıma teçhizatları oldu. Bu grupta yüzde 1,7 artış kaydedilirken, petrol ve ürünlerinde de yüzde 1,9 artış yaşandı. Ancak katı mineral yakıtlar yüzde 14,5 oranında gerileyerek 27,40 milyon tondan 23,43 milyon tona düştü. Metal ürünlerinde yüzde 4,3, kimyasallarda ise yüzde 3,3 oranında kayıplar görüldü.
Liman başkanlıkları bazında da sanayi ağırlıklı bölgelerdeki zayıflama dikkat çekti. Aliağa Liman Başkanlığı, 50,46 milyon ton yük elleçleyerek ilk sırada yer aldı fakat yıllık bazda yüzde 3,8 geriledi. Kocaeli ise 49,31 milyon ton yük elleçleyerek yüzde 1,2 oranında azaldı. İskenderun ise 42,36 milyon ton ile üçüncü sırada yer alırken, Ceyhan yüzde 8,9 artışla 31,58 milyon tona yükseldi. Tekirdağ ise yüzde 5,1 düşüşle 27,44 milyon tona geriledi.
TÜRKLİM Danışmanı Prof. Dr. Soner Esmer, Aliağa ve Kocaeli gibi ağır sanayi limanlarındaki yük azalmasının sanayideki yavaşlamaya işaret ettiğini belirtti. Dış ticaret hacminde ise miktar ile değer arasındaki ayrışmaya dikkat çekerek, “Ocak-Temmuz döneminde Türkiye’nin dış ticaret hacmi yüzde 4,1 artarak 383,71 milyar dolara ulaştı. İthalat yüzde 4,7 artışla 222,11 milyar dolar olurken, ihracat yüzde 3,4 artarak 161,60 milyar dolar oldu. Ancak limanlardaki ithalat tonajının neredeyse hiç artmaması, sanayideki talep ve üretim görünümü açısından önemli bir sinyal oluşturuyor” dedi.
Liman trafiğinin önemli kalemlerinden biri olan Ro-Ro taşımacılığında da düşüş devam etti. İlk yedi ayda TIR, çekici ve treyler elleçlemesi yüzde 3,1 azalarak 415 bin adede geriledi. Otomobil taşımalarında ise düşüş oranı daha belirgin oldu ve otomobil Ro-Ro’su yüzde 17,8 gerileyerek 1,07 milyon adede düştü. Buna karşın kruvaziyer yolcu sayısı ise yüzde 1,1 artarak 1,07 milyon kişiye ulaştı.
Konteyner trafiğinde de temmuz ayında yıllık bazda yüzde 1,8’lik bir düşüş yaşandı. İlk yedi ayda toplam konteyner elleçlemesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 artarak 8,26 milyon TEU oldu. Dolu konteyner ihracatı yüzde 3,5 azalarak 2,24 milyon TEU olurken, boş konteyner ihracatı yüzde 16,9 artarak 742 bin TEU seviyesine çıktı. İthalat dolu konteynerleri ise yüzde 1,7 artışla 1,88 milyon TEU, boş konteynerleri ise yüzde 2,1 düşüşle 1,18 milyon TEU olarak kaydedildi. Toplam boş konteyner miktarı ise yüzde 3,1 artarak 2,14 milyon TEU’ya yükseldi.
