IPARD-III Kapsamında En Fazla Destek Alan İller ve Sektörler
IPARD-III kapsamında en fazla destek alan iller ve sektörler belirlendi. Şanlıurfa, 404,9 milyon lira ile lider konumda.
Avrupa Birliği Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Programı (IPARD-III) çerçevesinde sağlanan desteklerin en fazla hibe alan illeri ve sektörleri belirlendi. Şanlıurfa, 404,9 milyon lira ile bu destekten en fazla yararlanan il olarak öne çıkarken, onu 244,9 milyon lira ile Afyonkarahisar ve 234,9 milyon lira ile Bursa takip etti. Desteklerin sektörel dağılımında ise 1,3 milyar lira ile “meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması” sektörü ilk sırada yer aldı. Bu sektörü 1,2 milyar lira ile “kırmızı et üreten tarımsal işletmeler” izledi.
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) verilerine göre, IPARD-III programı 2011 yılından bu yana rekabet gücü yüksek ve yeni teknolojiler kullanan işletmelerin sayısını artırmayı hedefliyor. Bu amaçla, bugüne kadar Türkiye genelinde 27 bin 14 projeye toplam 99,1 milyar lira hibe sağlandı. Bu hibelerle birlikte toplamda 209,6 milyar lira yatırım gerçekleştirildi ve 106 bin kişiye istihdam sağlandı.
IPARD destekleri, kadın ve genç yatırımcılara özel teşvikler de sunuyor. Kadınlara hayvansal üretimde ilave 10 puan, gıda işlemede de ilave 10 puan eklenirken, 40 yaş altı genç yatırımcılara yüzde 5 ek puan verilmektedir. Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi amacıyla baz hibe oranı yüzde 60 olarak belirlenirken, genç başvuru sahiplerine bu oran yüzde 70 olarak uygulanıyor. Kadın ve genç yatırımcılara ayrıca sıralamada ek 10 puan sağlanıyor.
Bu bağlamda, kadın yatırımcıların 7 bin 536 projesine 32,5 milyar lira hibe verilmiş olup, bu destekle 66,6 milyar lira yatırım gerçekleştirilmiştir. Kadın yatırımcılara yapılan hibelerin toplamda yüzde 33’ünü oluşturduğu belirtiliyor. Genç yatırımcılar ise 14 bin 813 projeye 66,5 milyar lira hibe desteği alarak, toplamda 137,2 milyar lira yatırım gerçekleştirdi. AB kırsal kalkınma hibelerinin yüzde 67’sinin genç yatırımcılara aktarıldığı ifade ediliyor.
IPARD-III kapsamında 2025 yılına kadar 188 milyon avro bütçeli 5 çağrı ilanı yayımlanmış olup, toplamda 439 milyon avro bütçeli 10 çağrı yapılmıştır. Bu çağrılarla 1806 proje 11,7 milyar lira hibe desteği almaya hak kazanmış, 1764 projenin sözleşmesi imzalanmıştır. Projelerin tamamlanmasıyla birlikte ülkeye yaklaşık 18,4 milyar lira değerinde tesis kazandırılması bekleniyor.
İllere göre hibe desteklerinin dağılımı incelendiğinde, Şanlıurfa 404 milyon 896 bin 677 lira ile ilk sırada yer alıyor. Bu ili 244 milyon 925 bin 303 lira ile Afyonkarahisar, 234 milyon 923 bin 714 lira ile Bursa, 230 milyon 201 bin 152 lira ile Nevşehir ve 228 milyon 316 bin 60 lira ile Kahramanmaraş izliyor. Desteklerin sektörel dağılımında ise “meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması” sektörü 1 milyar 276 milyon 976 bin 375 lira ile lider konumda. Bu sektörü, 1 milyar 203 milyon 660 bin 882 lira ile “kırmızı et üreten tarımsal işletmeler” takip ediyor. Ayrıca, 754 milyon 37 bin 728 lira ile “bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi ve bitkisel ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması”, 743 milyon 939 bin 336 lira ile “kırsal turizm ve rekreasyon faaliyetleri”, 678 milyon 588 bin 596 lira ile “süt üreten tarımsal işletmeler” desteklenmektedir.
