ASO Başkanı Ardıç: Teknoloji Egemenliğin Temel Dili Haline Geldi

ASO Başkanı Seyit Ardıç, teknoloji alanındaki gelişmeleri değerlendirerek, bunun artık egemenliğin dili olduğunu vurguladı.

MARUF BUZCUGİL/ANKARA

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, ASO tarafından gerçekleştirilen İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi ASO-İLTEK 2025 sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Bu çalışmanın, Türkiye’nin teknoloji yolculuğunu yerel düzeyde sürekli bir kurumsal hafızayla izlemeyi amaçladığını belirten Ardıç, projeyi Türkiye’nin teknoloji navigasyonu olarak değerlendirdiklerini ifade etti. Ardıç, “Amacımız şehirleri yarıştırmak değil, her birinin kapasitesini ortaya koymaktır” dedi.

Seyit Ardıç, teknolojinin ülkelerin kaderini, şehirlerin yönünü ve kurumların ömrünü belirleyen temel bir eksen olduğunu vurgulayarak, “Teknoloji artık yalnızca ekonomik bir rekabet alanı olmaktan çıkmış, egemenliğin dili olmuştur. Bu, küresel bir yeniden sıralanma sürecidir” şeklinde konuştu.

Küresel İnovasyon Endeksi’nde 139 ülke arasında 43. sırada yer alan Türkiye’nin, üst-orta gelir grubunda Çin ve Malezya’nın ardından üçüncü sırada olduğunu belirten Ardıç, “Bilginin ticarileştirilmesi, yüksek katma değerli teknoloji ihracatı ve küresel ölçekte marka yaratma konusunda daha kat etmemiz gereken uzun bir yol var” dedi.

ASO-İLTEK sonuçlarına göre Türkiye’nin üç katmandan oluştuğunu aktaran Ardıç, birinci katmanda Ankara’nın teknoloji üretiminde, İstanbul’un ise ticarileşmede liderliğini pekiştirdiğini belirtti. İkinci katmanda, Kocaeli, Eskişehir, Bursa, İzmir ve Kayseri gibi güçlü sanayi altyapısına sahip ancak teknoloji eşiklerinde zorlanan iller yer alıyor. Geçen yıl bir üst ligde bulunan Eskişehir ve Kocaeli’nin bir alt kategoriye düştüğünü ifade eden Ardıç, üçüncü katmanda ise potansiyeli olan ancak bunu harekete geçirmekte zorlanan geniş bir cephe bulunduğunu vurguladı. Verilerin, teknoloji dönüşümünün tabana yayılmasında sorunlar olduğunu gösterdiğini dile getiren Ardıç, “İller arasındaki farkın ana nedenini; fiber altyapı, geniş bant ve dijital erişim kalitesi oluşturmaktadır. Üretimi güçlü ama dijital altyapısı zayıf olan iller, teknolojik gelişmişlikte geri kalmaktadır” dedi.

Türkiye’nin Teknoloji Üretim Üssü Ankara

ASO-İLTEK 2025 sonuçlarının, Türkiye’nin teknoloji üretim üssünün Ankara olduğunu açıkça ortaya koyduğunu belirten Ardıç, Ankara’nın birinci sıraya çıkmasının ardındaki sebebin, Ar-Ge’yi yenilikçiliğe, yenilikçiliği de ihracata ve katma değere dönüştüren güçlü bir ekosistem olduğunu ifade etti. Ankara’nın toplam ihracatı içinde yüksek teknoloji payının yüzde 13,3 ile diğer büyük illerin çok üzerinde olduğunu vurgulayan Ardıç, çalışmanın bu yılki temasının Savunma Teknolojileri olduğunu açıkladı.

Savunma sanayinin sadece güvenlik alanında değil, ekonominin atılımı için de önemli bir kaldıraç olduğunu belirten Ardıç, “Savunma sanayisinde elde ettiğimiz yüksek katma değer, doğru stratejiyle teknolojiye dayalı sürdürülebilir kalkınmanın mümkün olduğunu göstermektedir” dedi.

Sanayi Gücü Tek Başına Yeterli Değil

Ankara’nın teknoloji liderliğinin doğru adımlarla desteklenmesi durumunda, Türkiye’nin geleceğini belirleyecek en kritik unsurlardan biri olacağını söyleyen Ardıç, ASO İLTEK’in sanayi gücünün tek başına güvence olmadığını gösterdiğini vurguladı. Çalışmadan çıkan sonuçların, çeşitli kesimlere mesajlar verdiğini belirten Ardıç, politika yapıcılarına yönelik tek tip teşvik anlayışının yeterli olmadığını, il bazında veri temelli ve hedefli sanayi politikalarına ihtiyaç olduğunu ifade etti.

İş dünyasına yönelik olarak, “Geleneksel üretim hâlâ değerli ama dijitalleşme ve yenilikle desteklemezsek rekabetçi olamayız” diyen Ardıç, üniversitelere de bilginin şehirle buluşmadıkça beklenen dönüşümün gerçekleşmeyeceği mesajını iletti. Ardıç, sivil toplum kuruluşlarına işbirliği, gençlere ise yetenek setlerini geliştirme çağrısında bulundu.

Teknolojik Gelişmişlik Analizi

ASO-İLTEK projesinin direktörlüğünü, DPT kökenli ASO Genel Sekreteri ve ASO Teknopark Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Cansız yürütmektedir. Prof. Dr. Cansız, illerin teknolojik gelişmişliklerinin belirlenmesinde dikkate alınan kriterlerle ilgili bilgiler verdi. ASO-İLTEK, Türkiye’nin 81 ilinin teknolojik gelişmişlik düzeyini sayısal olarak ölçmenin ötesinde, yüksek katma değerli üretime geçişi, sanayinin teknoloji düzeyinin arttırılmasını, güvenilir ve karşılaştırılabilir veri temelli bir strateji ve politika oluşturulmasını, teknoloji ekosistemine bütüncül bir yaklaşım sağlanmasını hedeflemektedir. Sektörel Yapı, Araştırma ve Yenilikçilik Kapasitesi, Dijital Altyapı, Teknoloji Çıktıları, Yaşam Kalitesi ve İşgücü alt endeksleri olmak üzere 5 boyutta ve 37 değişkenli teknolojik gelişmişlik analizi yapılmaktadır. ASO-İLTEK, Türkiye’nin teknoloji röntgenini çekmektedir.

Kayseri, Niğde ve Iğdır’daki Gelişmeler

Son iki yılda Araştırma ve Yenilikçilik Kapasitesi ile Teknoloji Çıktıları alt endekslerinde yükselen Kayseri, genel endekste iki basamak yukarı çıkmayı başardı. Kayseri’nin patent ve tasarım sayısındaki performansı Anadolu’dan güçlü bir teknoloji mesajı olarak dikkat çekti. Niğde’nin 34, Iğdır’ın ise 30 basamak yükselmesi de endeksin dikkat çeken sonuçları arasında yer aldı.

İllere Özgü Politika Önerileri

Ankara Sanayi Odası’nın raporunda, teknolojik gelişmişlik seviyesini artırmak için politika önerilerine de yer verildi. İllere özgü butik politikalara dikkat çekilerek; Kocaeli, Bursa, Eskişehir gibi sanayi şehirlerine özel, OSB odaklı dijitalleşme ve yeşil dönüşüm programlarının uygulanması, Antalya ve Muğla’da küresel yetenekleri çekecek Teknoloji Serbest Bölgeleri oluşturulması, savunma sanayii teknoloji birikiminin diğer sektörlere aktaracak kurumsal bir yapı oluşturulması, Kayseri, Adana, Kahramanmaraş ve Gaziantep gibi üretim gücü yüksek illerde teknoloji arayüzlerinin etkinliğinin artırılması önerildi.