Okyanuslardaki Kronik Isınma Balık Popülasyonunu Tehdit Ediyor

Kuzey yarımkürede gerçekleştirilen yeni bir araştırma, okyanuslardaki ısınmanın balık popülasyonları üzerinde ciddi etkilere yol açtığını ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre, sadece 0,1 derecelik bir sıcaklık artışı, balık seviyelerinde %7,2 oranında bir düşüşe neden olabiliyor. Okyanuslarda yaşanan kronik ısınma, deniz yaşamında kaygı verici kayıplara yol açmakta.

1993 ile 2021 yılları arasında 33 bin balık popülasyonunun yıllık değişimlerini inceleyen bilim insanları, deniz tabanındaki ısınmanın etkilerini, deniz sıcak hava dalgaları gibi kısa süreli değişimlerden ayırt etmeyi başardı. Araştırma, kronik ısınmanın neden olduğu biyokütle kaybının tek bir yılda %19,8’e kadar çıkabileceğini gösterdi.

İspanya’daki Ulusal Doğa Bilimleri Müzesi’nde çalışan deniz ekoloğu Shahar Chaikin, “Okyanus tabanı ne kadar hızlı ısınırsa, balıkları o kadar hızlı kaybediyoruz” diyerek, bu durumun uzun vadede deniz yaşamında ciddi kayıplara yol açacağını vurguladı.

Çalışma, Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlandı ve deniz sıcak hava dalgalarının bazı popülasyonlarda kısa vadeli artışlara neden olabileceğini, böylece iklim krizinin uzun vadeli zararlarını maskeleyebileceğini ortaya koydu. Örneğin, Akdeniz’deki sıcak hava dalgaları bazı balık türlerinin popülasyonunu azaltırken, Kuzey Denizi’nde bu türlerin artmasına yol açabiliyor.

Bilim insanları, soğuk bölgelerdeki balıkların bu değişimlerden daha fazla faydalandığını ancak bu geçici kazançların, okyanus ısınmasına bağlı yaygın kayıpları gizlediğini belirtti. İspanya Ulusal Araştırma Konseyi’nde çalışan ve BM’nin dünya okyanus değerlendirmesinin eş yazarı olan Carlos Garcia-Soto, çalışmanın okyanus yönetimi açısından endişe verici bir durumu gözler önüne serdiğini ifade etti. Garcia-Soto, genel ısınmanın balık biyokütlesini azalttığını, sıcak hava dalgalarının ise bu durumu maskeleyen geçici artışlar yarattığını belirtti.

Deniz biyoloğu Guillermo Ortuno Crespo, çalışmanın metodolojik olarak sağlam olduğunu vurgularken, aşırı avlanmanın tarihsel olarak biyokütle düşüşlerinin ana nedeni olduğunu hatırlattı. BM Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre, küresel ölçekte aşırı avlanan stokların oranı artmaya devam ediyor. Bugünün en büyük sorunu ise aşırı avlanma krizinin okyanus ısınması ve oksijensizleşme ile daha da derinleşmesidir.

Bilim insanları, fosil yakıt kaynaklı kirliliğin yol açtığı sıcaklık değişimlerinin deniz yaşamı üzerinde son derece yıkıcı etkileri olduğunu belirtiyor. Küresel ısınmanın, dünya liderlerinin 1,5 derece sınırını koruma sözü verdiği yüzyılın sonuna kadar tehlikeli bir şekilde yaklaşması nedeniyle, her bir derece kesrinin büyük öneme sahip olduğu uyarısında bulunuyorlar. Shahar Chaikin, “Okyanus ısınmasının hızının 10 yılda yalnızca derecenin onda biri kadar bile artmasına izin verirsek, küresel balık popülasyonlarında büyük kayıplar bekliyoruz” diyerek durumu özetledi.