Hürmüz Krizi Türkiye’nin Enerji Maliyetini 14 Milyar Dolar Artıracak
Hürmüz krizinin Türkiye’ye maliyeti 14 milyar dolara ulaşacak. Fosil yakıtlara bağımlılık ve elektrifikasyon gerekliliği vurgulanıyor.
Türkiye, enerjisinin büyük bir kısmını ithalat yoluyla karşılaması nedeniyle küresel krizlerden olumsuz etkileniyor. Hürmüz krizinin ardından, fosil yakıt fiyatlarındaki artışın 2026 yılına kadar Türkiye’nin enerji faturasına 14 milyar dolar eklemesi bekleniyor. Ember tarafından yayımlanan rapora göre, bu durum yıllık enerji ithalatında yaklaşık %30’luk bir artışa neden olacak. Uzmanlar, bu bağımlılığın kalıcı olarak sona erdirilmesinin yolunun elektrifikasyondan geçtiğini ifade ediyor. Mevcut verilere göre, Türkiye’deki her 1 milyon elektrikli aracın yıllık 900 milyon dolar fosil yakıt ithalatını engellediği görülüyor.
Türkiye’nin enerji ihtiyacının üçte ikisini ithalatla karşılaması, her küresel kriz döneminde enerji faturalarının artmasına yol açıyor. Örneğin, 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Türkiye’nin yıllık net enerji faturası 80 milyar doları aşarak tarihi bir zirveye ulaştı ve bu durum ülkenin en yüksek üçüncü cari açığını vermesine neden oldu. Hürmüz krizi de benzer bir tabloyu ortaya çıkardı; krizin etkilerinin hissedildiği Mart, Nisan ve Mayıs aylarında net enerji ithalatı faturası, bir önceki yılın aynı dönemine göre %25’ten fazla artış gösterdi.
Ember Analisti Bahadır Sercan Gümüş, Türkiye’nin fosil yakıt bağımlılığının her küresel kriz döneminde enerji faturasının yükselmesine neden olduğunu belirtti. Gümüş, enerji faturasının önemli bir kısmını oluşturan ulaşım ve binalar gibi nihai tüketim sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılmasının ithalat yükünü kalıcı olarak azaltacağını vurguladı.
Rapor, enerji faturasındaki en büyük kalemin fosil yakıtların doğrudan tüketildiği sektörlerden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Karayolu ulaşımı, toplam enerji tüketiminin üçte birini oluştururken, sanayi, konutlar ve elektrik üretimi %16’şar payla onu takip ediyor. Bu alanlarda elektrifikasyonun artırılmasının kalıcı bir çözüm sunacağı öngörülüyor. Türkiye yollarındaki her 1 milyon elektrikli otomobil, yıllık 900 milyon dolar fosil yakıt ithalatını engelliyor. Binalarda da benzer bir potansiyel mevcut; sadece 2025 yılında binalardaki gaz tüketimi, toplam enerji ithalatı faturasının 7,2 milyar dolarlık kısmını oluşturuyordu. Hesaplamalara göre, Türkiye’nin 25 milyon konutunun yalnızca %10’unda ısı pompasına geçiş, yıllık gaz ithalat faturasını 1 milyar doların üzerinde azaltma potansiyeline sahip.
Gümüş, Türkiye’nin enerjideki yüksek bağımlılığını kırabilmesi için elektrifikasyon hedeflerinin belirlenmesinin önemine dikkat çekti. Gümüş, “Ulusal Enerji Planı’na konulacak somut bir elektrifikasyon hedefi, hem ithalat faturasını kalıcı olarak düşürecek hem de Türkiye’nin küresel iklim taahhütlerini karşılamasına katkı sunacak” şeklinde konuştu.
