Kerkük-Ceyhan Anlaşmasının Geleceği Belirsiz

Kerkük-Ceyhan petrol boru hattı anlaşmasının uzatılması konusunda Türkiye ve Irak arasında belirsizlik sürüyor.

Türkiye ile Irak arasında uzun yıllardır devam eden Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın süresi 27 Temmuz’da sona eriyor. Bağdat, mevcut anlaşmanın en az bir yıl daha uzatılması için Ankara’ya başvuruda bulunmuş olsa da, Türk yetkililer bu talebe olumlu yaklaşmıyor.

İsmi açıklanmayan bir Türk yetkili, mevcut koşullarda anlaşmanın uzatılmasının mantıklı olmadığını belirterek, “Tahkime konu olmuş bir anlaşmayı uzatmanın bir anlamı yok” şeklinde konuştu.

Bağdat ve Ankara, yaklaşık bir yıldır yeni bir boru hattı anlaşması üzerinde müzakereler yürütüyor. Türkiye, mevcut anlaşmanın sona ereceğini geçtiğimiz yıl duyurmuş ve yeni dönemde farklı şartlarla bir mutabakat talep etmişti. Bu öneriler arasında, boru hattının daha verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayacak mekanizmaların yanı sıra hattın Irak’ın güneyine kadar uzatılması seçeneği de bulunuyor.

Kerkük-Ceyhan hattı, Türkiye’nin 2014-2018 yılları arasında Irak’ın onayı olmadan gerçekleştirdiği petrol ihracatına aracılık ettiği gerekçesiyle açılan tahkim davası sonucunda yaklaşık 2,5 yıl boyunca kapalı kalmıştı. Bu süreçte tahkim mahkemesi, Türkiye’nin 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetmişti. Geçtiğimiz yılın sonlarında petrol akışı yeniden başlamışken, taraflar arasında 2018 sonrası dönemi kapsayan ikinci bir tahkim dosyası ve ABD’de devam eden bir icra davası da mevcut.

Ceyhan terminali, Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasında kritik bir rol üstleniyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sorunlar nedeniyle Irak için alternatif ihracat yollarının önemi artmış durumda. Kerkük-Ceyhan hattı, günlük yaklaşık 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip olmasına rağmen şu anda tam kapasiteyle çalışmıyor. Kerkük’ten Türkiye’ye yapılan petrol ihracatı, nisan ayında günlük 177 bin varil olarak gerçekleşti.