Afganistan-Pakistan Sınırında Yeniden Tırmanan Gerilim
Afganistan ile Pakistan arasındaki gerilim, son saldırılarla yeniden yükseldi. İki ülke arasındaki çatışmaların 2026 yılına kadar sürmesi bekleniyor.
Afganistan ile Pakistan arasındaki uzun süredir devam eden gerginlik, son sınır saldırılarıyla yeniden alevlendi. Kabil yönetimi, Pakistan’ı sivilleri hedef almakla suçlarken, İslamabad bu iddiaları reddetti. Ateşkes girişimlerine rağmen, çatışmaların 2026 yılı boyunca devam edebileceği değerlendiriliyor.
Bu hafta başında, Afgan hükümeti, Pakistan ordusunun Kunar vilayetine bağlı bölgelere havan ve roketlerle saldırdığını duyurdu. Saldırılarda 4 kişinin hayatını kaybettiği, 70 kişinin de yaralandığı belirtildi. Afgan hükümet sözcü yardımcısı Hamdullah Fitrat, saldırıların özellikle Asadabad ve Manawar bölgelerinde yoğunlaştığını ifade etti.
Pakistan yönetimi ise bu suçlamaları kesin bir dille yalanladı. Pakistan Enformasyon Bakanlığı, “Pakistan’ın hedefleri hassas ve istihbarata dayalıdır. Bu iddialar asılsızdır” açıklamasında bulundu.
Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan’ın Kabil Büyükelçiliği Maslahatgüzarı’nı çağırarak resmi bir protesto gerçekleştirdi. Kabil yönetimi, sivil yerleşim alanları, kamu altyapısı ve üniversite binalarının hedef alındığını öne sürdü. Gerilimin merkezinde ise iki ülke arasındaki tartışmalı sınır olan Durand Hattı yer alıyor.
Aynı gün, Pakistan’ın Belucistan sınırında Afgan kontrol noktalarına yönelik saldırılar düzenlendi. Yaklaşık 2.600 kilometre uzunluğundaki sınır hattı, son yıllarda sık sık çatışmalara sahne olmaktadır.
Krizin temelinde, Pakistan’ın uzun süredir dile getirdiği bir suçlama yer alıyor. İslamabad, Afganistan’daki Taliban hükümetinin, Pakistan’a saldırı düzenleyen militan gruplara göz yumduğunu savunuyor. Taliban ise bu iddiaları reddetmektedir.
Geçtiğimiz ay sağlanan kırılgan ateşkese rağmen, taraflar arasındaki gerilim yeniden yükselmektedir. Çin’in arabuluculuğunda yapılan görüşmeler kısa süreli bir umut sağlasa da kalıcı bir çözüm elde edilememiştir.
Uzmanlar, gerilimin artmasının birkaç temel nedeni olduğunu belirtmektedir. Bunlar arasında Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara gelmesi, Pakistan sınır bölgelerinde artan saldırılar ve militan grupların varlığına ilişkin karşılıklı suçlamalar bulunmaktadır. Pakistan, son aylarda hava saldırılarını artırarak Afganistan’daki hedefleri doğrudan vurmaya başlamıştır.
Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, son gelişmelerin ardından iki ülke arasında “açık savaş” yaşandığını ifade etti. Pakistan yönetimi, Afganistan’ın gerekli adımları atmaması nedeniyle sabrının tükendiğini savunuyor. Afganistan, Pakistan’ın saldırılarında sivillerin, özellikle çocukların hayatını kaybettiğini öne sürerken, Pakistan bu iddiaları reddetmektedir. Tarafların karşılıklı suçlamaları, gerilimin daha da derinleşmesine yol açmaktadır.
Analistler, çatışmanın genişleme riski taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle Pakistan’ın saldırı stratejisini genişletmesi, Afganistan’ın sınırlı askeri kapasitesine rağmen misilleme yapması ve çatışmanın büyük şehirlere yayılması, bölgesel istikrarsızlık riskini artırıyor.
Gerilimin bir diğer kritik boyutu ise Hindistan’dır. Pakistan, Taliban’ı “Hindistan destekli bir unsur” olarak nitelendirirken, Hindistan bu iddiaları reddetmektedir. Uzmanlar, Pakistan’ın doğu sınırında da gerilim yaşanması halinde iki cepheli bir kriz ihtimaline dikkat çekiyor.
Mevcut veriler, Afganistan-Pakistan hattındaki çatışmaların kısa vadede sona ermeyeceğine işaret ediyor. Öne çıkan riskler arasında ateşkesin kalıcı olmaması, tarafların pozisyonlarında geri adım atmaması ve bölgesel aktörlerin sürece dahil olması yer alıyor. Uzmanlara göre, 2026 yılı boyunca düşük yoğunluklu ancak sürekli bir çatışma ihtimali yüksek.
