ABD ve İran, 100 Günlük Savaşın Ardından Anlaşmaya Vardı
ABD ve İran, 100 günü aşan savaşı sona erdirmek için anlaşmaya vardı. Hürmüz Boğazı’nın açılması ve deniz ablukasının kaldırılması öngörülüyor.
ABD ve İran, 100 günü aşkın bir süredir devam eden çatışmaları sona erdirmek için önemli bir mutabakata varmış durumda. Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerin ardından, anlaşmanın 19 Haziran’da İsviçre’nin Cenevre kentinde resmi olarak imzalanması bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın tamamlandığını duyurarak Hürmüz Boğazı’nın tüm gemi geçişlerine açılacağını açıkladı. İran ise, ABD’nin limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.
Bu anlaşma, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından başlayan ve küresel enerji krizine yol açan çatışmaları sona erdirmeyi amaçlıyor. İran, anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığını belirtti.
Al Jazeera, bu tarihi mutabakatın tarafları, arabulucuları ve anlaşmanın detaylarını 5 soruda derledi.
Tarafların Açıklamaları
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD ile varılan anlaşmanın çatışmaların derhal durdurulmasını içerdiğini duyurdu. Açıklamada, “Varılan anlaşmalar çerçevesinde, Lübnan dahil tüm cephelerde savaş ve askeri operasyonlar bu geceden itibaren kalıcı olarak sona erecek. Ayrıca, İran’a yönelik deniz ablukası derhal kaldırılacak” ifadelerine yer verildi.
İran, mutabakat zaptının 19 Haziran’da imzalanacağını ve nihai müzakerelerin, karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmesinin ardından başlayacağını bildirdi. ABD Başkanı Trump ise, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz açılması ve ABD deniz ablukasının kaldırılması tamamen onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın” dedi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşmanın Orta Doğu’da yeni bir dönemin başlangıcını müjdeleyebileceğini ifade etti.
Anlaşmanın Duyurulması
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, anlaşmayı ilk duyuran isim oldu. Pazar günü sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD ve İran arasında bir mutabakata varıldığını bildirdi. Pakistan, Tahran ile Washington arasındaki dolaylı görüşmelerde arabuluculuk rolü üstlenmişti.
Anlaşmanın Maddeleri
Al Jazeera, taslak anlaşmanın 14 maddeden oluştuğunu belirtti. Anlaşma, Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi, deniz ablukasının 30 gün içinde kaldırılması, ABD’nin İran çevresindeki güçlerini çekmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması gibi başlıkları içeriyor. Ayrıca, petrol satışlarına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da maddeler arasında yer alıyor.
Arabulucu Ülkelerin Rolü
Pakistan ve Katar, bu anlaşmanın sağlanmasında önemli arabulucu ülkeler olarak öne çıktı. Şerif, her iki ülkeye de diplomatik çözüme katkılarından dolayı teşekkür etti. Katar Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran arasındaki mutabakatı memnuniyetle karşıladığını belirtti.
İmza Töreni
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran’da gerçekleştirileceğini duyurdu. İmza öncesinde hafta boyunca teknik görüşmelerin yapılacağı ifade edildi. Tarafların açıklamalarına göre süreç, önce çatışmaların durdurulması ve ablukaların kaldırılması, ardından da nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlaması üzerine inşa edilecek.
