Avrupa Borsalarında Düşüş: Petrol Fiyatları 100 Doların Üzerinde
Avrupa borsaları, petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasıyla birlikte düşüş yaşıyor. Jeopolitik riskler yatırımcıları tedirgin ediyor.
Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması ve Ortadoğu’daki çatışmaların küresel ekonomiye etkileri, Avrupa borsalarında satış baskısını artırdı. Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri dikkatle izlerken, enerji fiyatlarındaki artış büyüme ve enflasyon beklentilerini yeniden gözden geçirmelerine neden oldu. Bu durum, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açıyor.
Avrupa borsaları, haftanın son işlem gününe negatif bir başlangıç yaptı. Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi, Londra saatiyle 10:45 itibarıyla yaklaşık %0,5 değer kaybı yaşadı. Bölgedeki büyük borsaların tamamında ve birçok sektörde satış baskısı gözlemlendi.
Özellikle bankacılık sektörü, artan jeopolitik risklerden olumsuz etkileniyor. Deutsche Bank hisseleri, bankanın özel kredi piyasasında 30 milyar dolarlık bir risk pozisyonu bulunduğunu açıklamasının ardından %0,85 değer kaybetti. Stoxx 600 Bankacılık endeksi ise yaklaşık %1 geriledi. Öte yandan yarı iletken ekipman üreticisi BE Semiconductor (BESI) hisseleri, olası bir satın alma teklifine dair söylentilerin ardından %10 artarak tarihi zirvesine ulaştı.
Petrol fiyatları, haftanın büyük bölümünde yaşanan dalgalanmaların ardından 100 dolar seviyesinin üzerinde kalmaya devam ediyor. ABD yönetimi, arz sıkıntısı endişelerini azaltmak amacıyla denizde taşınan Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları 30 gün süreyle geçici olarak gevşetti. Ancak Brent petrolün varil fiyatı %0,5 artarak 100,96 dolara yükseldi. ABD referans petrolü WTI ise %0,73 düşüşle 95,03 dolardan işlem gördü. ABD Enerji Bakanlığı, Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varil petrol serbest bırakılacağını duyurdu. Bu adımlar, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlamayı amaçlasa da arz endişeleri devam ediyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların artması, ABD yönetimini harekete geçirdi. Hazine Bakanı Scott Bessent, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere askeri eskort sağlanmasının “askeri açıdan mümkün olur olmaz” başlayacağını açıkladı. Enerji Bakanı Chris Wright ise eskortların “yakın zamanda başlayabileceğini ancak hemen gerçekleşmeyeceğini” belirtti. İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ülkesinin Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı engellemeye devam edeceğini ifade etti.
Petrol fiyatlarında son iki haftada görülen artış dikkat çekici boyutlara ulaştı. Brent petrol fiyatı bu hafta %9’dan fazla artarken, geçen hafta %27,9’luk yükseliş, Covid-19 pandemisinden bu yana en büyük haftalık artış olarak kaydedildi. WTI petrolü ise geçen hafta 1983’ten bu yana en güçlü haftalık performansını sergiledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile süren savaşın kısa sürede sona ermeyeceğine dair açıklamalarda bulundu. Trump, ABD’nin “benzersiz ateş gücüne, sınırsız mühimmata ve bol zamana sahip olduğunu” belirtti. Ancak İran askeri komutanlığının sözcüsü İbrahim Zolfakari, petrol fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı çevresindeki ticari gemilere yönelik saldırıların artması, küresel enerji arzı açısından ciddi riskler doğuruyor. Analistler, savaşın uzaması durumunda küresel ekonomik şok yaratabileceğini belirtiyor. Barclays stratejisti Emmanuel Cau, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde küresel piyasaların stagflasyon riskiyle karşılaşabileceğini ifade etti.
İngiliz petrol üreticisi EnQuest’in CEO’su Amjad Bseisu, yaşanan gelişmelerin petrol piyasasında eşi benzeri görülmemiş bir durum yarattığını vurguladı. Her gün yaşanan gecikmenin piyasadan yaklaşık 20 milyon varil petrolün çekilmesi anlamına geldiğini belirten Bseisu, bu durumun piyasalar üzerinde ciddi etkileri olabileceğini söyledi.
Artan enerji maliyetleri, yalnızca Avrupa’da değil, küresel piyasalarda da risk iştahını zayıflatıyor. Asya piyasalarında Japonya’nın Nikkei 225 ve Güney Kore’nin Kospi endeksleri gerilerken, ABD vadeli endeksleri de hafif düşüş gösterdi. ABD’de S&P 500 vadeli kontratları %0,04, Nasdaq 100 vadeli işlemleri %0,11 gerilerken, Dow Jones vadeli endeksi yatay seyretti.
