Küresel Özel Sermaye Piyasasında Yeni Şoklar Etkili Oluyor
Bain & Company’nin raporuna göre, küresel özel sermaye piyasasında toparlanma yeni şoklarla duraksadı.
Küresel özel sermaye piyasalarında yılın başında yaşanan iyimserlik, beklenildiği gibi uzun sürmedi. Bain & Company tarafından yayımlanan 2026 Özel Sermaye Yarıyıl Raporu, sektörün son 18 ayda benzer bir döngü yaşadığını gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz yıl gümrük tarifeleri nedeniyle yaşanan belirsizlik, bu yıl da farklı sebeplerle yeniden duraksadı.
Rapora göre, özel sermaye piyasalarında son dönemde meydana gelen üç önemli şok, yatırımcıların iştahını önemli ölçüde azalttı. Yapay zekâ kaynaklı teknoloji değerleme düzeltmeleri, özel kredi piyasalarında oluşan baskılar ve İran kaynaklı jeopolitik gerginliklerin tetiklediği enerji fiyat artışları, satın alma işlemleri, çıkış faaliyetleri ve fon toplama süreçlerinde yeniden bir yavaşlama yaşanmasına sebep oldu.
Yıl ortasına gelindiğinde, yatırımcıların daha temkinli davranmaya başladığı ve alıcı ile satıcı beklentileri arasındaki fiyat farklarının yeniden açıldığı gözlemleniyor. Çıkış piyasalarında ise toparlanma sinyalleri zayıfladı. Ancak rapor, finansal sistemin temel dinamiklerinde yapısal bir bozulma olmadığını vurguluyor. Küresel ekonomi büyümeye devam ederken, borçlanma piyasaları açık kalmayı sürdürüyor ve özel sermaye sektörünün elinde hâlâ büyük miktarda kullanılmamış yatırım sermayesi bulunuyor.
Bain & Company Türkiye Yönetici Ortağı Onur Candar, raporla ilgili değerlendirmesinde, “Fon yöneticileri üzerindeki şirket satın alma ve elden çıkarma baskısı artarken, 2026 yılının ikinci yarısında piyasa güveninde yaşanacak mütevazı bir iyileşme, satın alma işlemlerini yeniden canlandırmak için yeterli olacaktır. Ancak sürdürülebilir bir toparlanma, son çeyreklerde gördüğümüz kısa süreli iyileşmelerden daha kalıcı bir piyasa dengesi gerektirecektir. Belirsizlik sektörde baskı yaratmaya devam ederken, en iyi performansı gösterecek firmalar, kontrol edebilecekleri konulara odaklananlardır; operasyonel performansı güçlendirmek, yapay zekâyı değer yaratma gündemine dahil etmek ve portföy yönetimine disiplinli bir yaklaşım sergilemek öncelikli olmalıdır. Özel sermaye, başarının giderek stratejik odaklanma ve somut değer yaratma becerisine bağlı olduğu, daha zorlu ve rekabetçi bir döneme girmiştir,” dedi.
Raporun dikkat çeken bulgularından biri, teknoloji sektöründeki belirgin yavaşlama oldu. Yapay zekânın yazılım şirketleri üzerindeki etkisine dair belirsizlikler, büyük ölçekli satın alma işlemlerinin önemli ölçüde azalmasına yol açtı. Sonuç olarak, teknoloji sektöründeki satın alma işlemlerinin toplam değeri 2025’in son çeyreği ile 2026’nın ilk çeyreği arasında yüzde 70 oranında geriledi.
Bain’in MSCI iş birliğiyle gerçekleştirdiği analiz, yazılım şirketlerinde yaşanan ve sektörde “SaaSpocalypse” olarak adlandırılan değerleme düzeltmesinin özel piyasalara da yansıdığını gösteriyor. Ancak bu etki, halka açık piyasalara kıyasla daha sınırlı kaldı. Mart 2026 itibarıyla özel sermaye portföylerindeki yazılım şirketlerinin değerlemeleri ortalama yüzde 8 düşerken, Avrupa’daki düşüş yüzde 4,2, ABD’de ise yüzde 8,9 seviyesinde gerçekleşti.
Yatırımcılar artık yapay zekâ kaynaklı dönüşüme karşı daha dayanıklı iş modellerine yönelmeye başladı. Bu durum, teknoloji yatırımlarında seçiciliğin artacağına işaret ediyor.
Bain’in satın alma çarpanları ile finansman maliyetlerini birlikte değerlendirdiği analiz, sektörün tarihindeki en pahalı yatırım ortamlarından birinde faaliyet gösterdiğini ortaya koyuyor. Geçmişte daha yüksek faiz oranları veya daha yüksek satın alma çarpanlarının görüldüğü dönemler olsa da, her iki göstergenin aynı anda bu kadar yüksek seviyelerde bulunduğu dönemlerin sayısı oldukça sınırlı. Bu durum, yatırımcıları yalnızca finansal mühendislik ile değil, operasyonel performans ve kârlılık artışıyla değer yaratmaya zorluyor.
Bain’in “12 yeni 5’tir” yaklaşımı, bu değişimi net bir şekilde ortaya koyuyor. Yaklaşık on yıl önce yatırımcılara güçlü getiri sağlamak için yıllık yüzde 5 EBITDA büyümesi yeterli olurken, günümüzde aynı sonucu elde etmek için yüzde 10 ila 12 arasında bir büyüme gerekiyor.
Rapor, özel sermaye sektörünün en önemli sorunlarından birinin çıkış piyasalarındaki durgunluk olduğunu da vurguluyor. Son dört yıldır yatırımcılara yapılan sermaye geri dönüşleri, tarihsel ortalamaların altında kalırken, portföy şirketlerinde elde tutma süresi yaklaşık yedi yıla kadar yükseldi. Bugün özel sermaye fonlarının portföylerinde satılmayı bekleyen yaklaşık 33 bin şirket bulunuyor. Bu durum, hem likidite baskısını artırıyor hem de fonların yeni yatırımlar için kaynak yaratmasını zorlaştırıyor.
Buna rağmen, Bain’in MSCI verilerine dayanan analizi, piyasadaki tüm tartışmalara rağmen özel sermaye değerlemelerinin büyük ölçüde geçerliliğini koruduğunu gösteriyor. Verilere göre, satın alma fonlarının portföylerindeki şirketlerin yaklaşık yüzde 75’i, satış öncesindeki son değerlemelerinin üzerinde fiyatlarla elden çıkarılıyor.
Raporun en önemli mesajlarından biri, yapay zekânın artık yalnızca bir teknoloji yatırımı değil, özel sermaye fonları için temel bir değer yaratma aracı haline geldiğidir. Bain & Company Ortaklarından Armando Guastella, “Yapay zekâ, özel sermaye sektöründe hızla en güçlü değer yaratma araçlarından biri haline geliyor. Günümüz koşullarında harekete geçmemek artık tarafsız bir tercih değil, stratejik bir karar niteliği taşıyor. En büyük etkiyi yaratan şirketler, iş akışlarını yapay zekâ etrafında yeniden tasarlıyor, veri altyapılarını güçlendiriyor ve iş performansını temelden iyileştiren kullanım örneklerini ölçeklendiriyor. Bu dönemden en güçlü çıkan firmalar, durgunluğu yeni rekabet avantajları oluşturmak için kullananlar olacaktır. Bir sonraki yatırım döngüsünde, yapay zekâ yetkinlikleri, pazar liderleri ile diğer oyuncular arasındaki temel fark yaratıcı unsur olacaktır,” dedi.
Rapora göre, mevcut ortamdan güçlenerek çıkacak fonlar dört temel alanda farklılaşacak: Yeni yatırım yaklaşımına uyum sağlamak, yapay zekâyı değer yaratımının merkezine yerleştirmek, portföy yönetiminde operasyonel disiplini artırmak ve kaynaklarını en yüksek potansiyele sahip şirketlere yönlendirmek. Bain, özel sermaye sektöründe yeni bir büyüme dalgasının önünde yapısal bir engel bulunmadığını vurgularken, piyasalarda güvenin yeniden tesis edilmesi halinde 2026’nın ikinci yarısında işlem hacimlerinde yeniden hareketlenme görülebileceğini belirtiyor. Ancak rapora göre, bundan sonraki dönemde başarılı olacak oyuncular, piyasa koşullarının düzelmesini bekleyenler değil; belirsizlik dönemini rekabet avantajına dönüştürebilenler olacaktır.
