Yasa Dışı ‘Panel’ Sistemleri Kişisel Verileri Tehdit Ediyor
Yasa dışı ‘panel’ sistemleri, kişisel verilerin güvenliğini tehdit ediyor. Uzmanlar, bu sistemlere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
TEMEL AKBAŞ / ESKİŞEHİR
Kişisel verilerin korunması konusundaki tartışmalar, son günlerde kamuoyunda ‘panel’ olarak adlandırılan yasa dışı sorgu sistemleri ile yeniden gündeme geldi. Bu sistemlerin, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adres bilgileri, telefon kayıtları ve araç bilgileri gibi çeşitli veri kümelerini tek bir ekran üzerinden sorgulama imkanı sunduğu iddia ediliyor. Ancak, bu durum bilişim hukuku ve siber güvenlik alanında yeni riskler doğuruyor.
Türkiye Bilişim Derneği (TBD) Genel Başkanı Kenan Altınsaat ve TBD Eskişehir Şube Başkanı, bilişim hukuku uzmanı Av. Dr. Murat Kandır, EKONOMİ gazetesine yaptıkları açıklamalarda, bu sistemlerin yalnızca kişisel mahremiyet açısından değil, hukuki, teknik ve toplumsal boyutlarıyla da ele alınması gereken bir güvenlik sorunu olduğunu vurguladı.
Kandır, kişisel verilerin hukuka aykırı bir şekilde elde edilmesi ve dolaşıma girmesinin dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı, tehdit ve şantaj gibi suçlara zemin hazırlayabileceğini belirterek, “Bugün korunmayan bir kişisel veri, yarın daha büyük mağduriyetlerin başlangıcı olabilir” dedi.
Teknik Görünüm Güvenilir Değil
Kandır, yaptığı teknik incelemelerde, örnek panel sistemlerinde kullanıcı adı ve parolası ile giriş, CAPTCHA doğrulaması ve Cloudflare gibi yaygın güvenlik altyapılarının kullanıldığını belirtti. Bu durumun profesyonel bir görünüm oluşturduğunu ifade eden Kandır, kullanılan teknolojilerin tek başına hukuka uygunluk göstergesi olamayacağını vurguladı.
Cloudflare altyapısının bankalar, üniversiteler ve uluslararası teknoloji şirketleri tarafından da kullanıldığını belirten Kandır, adli bilişim açısından bu tür sistemlerin gerçek sunucu IP adresini gizleyebilmesi nedeniyle soruşturma süreçlerini zorlaştırabileceğini dile getirdi. Türkiye’den erişimi engellenen ve VPN aracılığıyla ulaşılabilen örneklerin bulunduğunu aktaran Kandır, bunun tek başına yasa dışılık göstergesi sayılamayacağını, asıl değerlendirmenin verinin hangi yöntemle elde edildiği olması gerektiğini söyledi.
Sorgu Ekranları Organize Bir Yapıya İşaret Ediyor
Kandır, incelenen örnek sistemlerin rastgele hazırlanmış internet sayfalarından ziyade, kullanıcı yönetimi bulunan platform yapısı sergilediğini belirtti. Kullanıcı hesabı oluşturma, şifre yenileme seçenekleri ile Telegram ve Discord bağlantılarının bu organizasyonun parçaları olarak öne çıktığını ifade eden Kandır, teknik bulguların soruşturmalarda başlangıç noktası oluşturabileceğini, ancak hukuki değerlendirme için sunucu kayıtları, ağ trafiği ve alan adı geçmişinin birlikte incelenmesi gerektiğini vurguladı.
KVKK ve Türk Ceza Kanunu Birlikte Uygulanabilir
Kandır, kişisel verilerin hukuka aykırı bir şekilde ele geçirilmesi, sorgulanması veya paylaşılması durumunda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun yanı sıra Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümlerinin de devreye girebileceğini belirtti. Somut olayın niteliğine göre kişisel verilerin kaydedilmesi, hukuka aykırı ele geçirilmesi, bilişim sistemine yetkisiz erişim veya sistemi bozma gibi suç tiplerinin aynı anda oluşabileceğini ifade etti.
Vatandaşların sıkça yönelttiği sorulardan birinin bu sistemlere giriş yapmanın suç oluşturup oluşturmadığı olduğunu belirten Kandır, bir internet sitesinin giriş ekranını görüntülemenin tek başına suç oluşturmayacağını, ancak hukuka aykırı olarak kurulduğu bilinen sistemlerde kişisel veri sorgulanması, görüntülenmesi, kaydedilmesi veya paylaşılmasının hukuki sorumluluk doğurabileceğini söyledi.
Kandır, “‘Sadece merak ettim’ savunması, hukuka aykırı elde edilmiş kişisel verilerin kullanılmasını meşru hale getirmez” diyerek, başkasına ait hesapla giriş yapılması veya verilerin üçüncü kişilerle paylaşılması durumunda cezai sorumluluğun ağırlaşabileceğine dikkat çekti.
Dijital Güvenlik Ortak Sorumluluk
Türkiye Bilişim Derneği Genel Başkanı Kenan Altınsaat, kişisel verilerin hukuka aykırı yollarla sorgulanmasına olanak tanıyan sistemlerin bireysel mahremiyetin yanı sıra ülkenin dijital güvenliği açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Altınsaat, kişisel verilerin ekonomik değeri olan stratejik bir unsur haline geldiğini belirterek, kamu kurumları, özel sektör, akademi ve vatandaşların veri güvenliği konusunda ortak sorumlulukla hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Kandır, kişisel verilerinin hukuka aykırı şekilde kullanıldığını düşünen vatandaşların Cumhuriyet Başsavcılığı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na başvurabileceklerini belirterek, güçlü parolalar kullanılması, iki aşamalı kimlik doğrulamasının etkinleştirilmesi ve dijital hesapların düzenli kontrol edilmesinin kişisel veri güvenliği açısından temel tedbirler arasında yer aldığını ifade etti.
