Küresel Enerji Krizi: Stoxx600 %3 Düştü, Brent 80 Doları Aştı

Küresel enerji krizi etkisiyle Stoxx600 %3 düştü, Brent petrol fiyatları 80 doların üzerine çıktı.

ABD ile İsrail arasında artan gerilim ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması, enerji piyasalarında büyük bir şok etkisi yarattı. Brent petrol fiyatları 80 doların üzerine çıkarken, Avrupa doğal gaz fiyatlarında da %48’e varan artışlar gözlemlendi. Bu gelişmeler, Avrupa borsalarında %3’e yakın bir düşüşe neden oldu ve küresel piyasalarda riskten kaçış dalgası hızlandı.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği kritik bir nokta. İran Devrim Muhafızları’nın boğazı kapatma kararının ardından, Brent petrol fiyatları %8 artışla 84 doları geçti ve 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. ABD tipi ham petrol (WTI) ise 76 doları aşarak yükselişini sürdürdü. Uzmanlar, boğazın uzun süre kapalı kalması durumunda petrol fiyatlarının 100 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.

Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle Avrupa borsalarında sert satışlar gerçekleşti. Stoxx 600 endeksi %3,2, Almanya DAX %3,3, İtalya FTSE MIB %3,6 ve Fransa CAC 40 %2,7 oranında düşüş gösterdi. Bankacılık, sigorta ve kamu hizmetleri gibi sektörlerde en sert kayıplar yaşandı. Havacılık ve turizm sektörü ise hava sahalarının kapanması nedeniyle %2,7 oranında geriledi.

Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durma noktasına gelirken, Avrupa doğal gaz fiyatları da büyük bir artış gösterdi. Hollanda TTF gaz kontratları, gün içinde €47,2/MWh seviyesine çıkarak %48’e varan intraday artışlar kaydetti. Bu durum, küresel LNG arzına yönelik risk algısını artırdı.

Katar, Ras Laffan’daki tesislerine yönelik İran kaynaklı insansız hava aracı saldırısının ardından LNG üretimini durdurdu. Bu karar, LNG piyasasında arz şokunu derinleştirdi. Süpertanker navlun fiyatları da tarihi zirveye ulaşarak günlük 423.736 dolara çıktı ve sadece bir günde %94 artış gösterdi. Sigorta şirketleri, Basra Körfezi’ndeki gemiler için savaş teminatlarını geri çekmeye başladı, bu da enerji taşımacılığında maliyet krizini derinleştiriyor.

Küresel piyasalarda “riskten kaçış” durumu hakim. Altın fiyatları yükselirken, ABD vadelileri ve Asya borsalarında sert düşüşler yaşandı. Güney Kore Kospi endeksi 19 ayın en sert düşüşünü kaydederken, büyük şirketlerin hisseleri %10-12 oranında geriledi.

Çin yönetimi, tüm taraflara Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması çağrısında bulundu. Çünkü bu boğazdan geçen petrol ve LNG’nin büyük bölümü Asya pazarlarına yöneliyor. Enerji akışındaki kalıcı kesintinin, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin ekonomileri için ciddi risk oluşturabileceği belirtiliyor.

Suudi Arabistan’da ABD’nin Riyad Büyükelçiliği’ne düzenlenen iki drone saldırısı sonrası ABD Başkanı Donald Trump misilleme sözü verdi. İsrail ise güvenlik önlemlerini artırarak Güney Lübnan’a asker sevk etti. Bölgedeki savaş riski her geçen saat artıyor.

Petrol fiyatlarındaki kalıcı artış, küresel enflasyonu yeniden yukarı çekebilir. Bu durum, Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz indirim planlarını ertelemelerine neden olabilir. Uzmanlar, her 10 dolarlık kalıcı petrol artışının küresel büyümeyi 10-20 baz puan aşağı çekebileceğini ifade ediyor.

Şu anda piyasalardaki şok, enerji kanalı üzerinden yayılmakta. Hürmüz Boğazı’nın ne kadar süre kapalı kalacağı ve petrol fiyatlarının hangi seviyede dengeleneceği, gelişmelerin seyrini belirleyecek. Eğer petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkıp kalıcı olursa, küresel ekonomi ikinci bir enflasyon dalgasıyla karşılaşabilir. Aksi takdirde, bu şok geçici bir fiyatlama olarak kalabilir ve piyasa şu anda en kötü senaryoyu fiyatlamaya başladı.