Buterin, Ethereum için Gelecek Planlarını Açıkladı
Buterin, Ethereum’un geleceği için yeni bir yol haritası sundu. Kuantum güvenliği ve kullanıcı gizliliği ön planda.
Ethereum’un kurucusu Vitalik Buterin, platformun geleceğini şekillendirecek yeni bir yol haritası taslağını duyurdu. Bu taslak, Ethereum’un kuantum bilgisayar tehditlerine karşı dayanıklılığını artırmayı, kullanıcı gizliliğini güçlendirmeyi ve kod doğrulamasında yapay zeka teknolojilerinden faydalanmayı amaçlıyor. Ayrıca, bazı eski teknik yaklaşımların terk edilmesi gerektiği de vurgulanıyor.
Buterin, sosyal medya üzerinden eski yol haritası ile 2029 yılına kadar uzanan yeni planını karşılaştırarak, Strawmap’in sabit bir takvimden ziyade sürekli güncellenen dinamik bir taslak olduğunu belirtti. Planın ana hedeflerini şöyle özetledi: “Ethereum kuantum güvenli olacak, kullanıcıların gizliliği öncelikli hale gelecek, güvenli ve sansüre dirençli kalacak. Tüm bunları sağlarken yüksek performanslı ve ölçeklenebilir bir yapı sunacak ve yalın kalacak.”
Yeni taslak, kuantum bilgisayarların oluşturabileceği tehditlere karşı güvenlik önlemlerini genişletiyor. Kuantum sonrası bir açık anahtar kaydı ve kuantuma dayanıklı işlemler öneriliyor. Buterin, yol haritasının kuantum sonrası bağlamda agresif ölçeklendirme hedefini de içerdiğini ifade etti. Bu bağlamda, hafif LeanSPHINCS imzaları ve yeni kriptografik çerçeveler taslağa dahil ediliyor. Ancak bu geçiş, bazı zorlu tercihler gerektiriyor. Yıllardır geliştirilen Verkle ağaçları, yeni taslaktan çıkarıldı ve bunların yerine STARK ispatlarıyla verimli çalışacak Poseidon ikili ağaçları önerildi.
Gizlilik, yeni taslağın en önemli önceliklerinden biri olarak öne çıkıyor. Buterin, önceki yol haritalarının gizlilik araçlarından yoksun olduğunu kabul ederek, ağın artık güçlü bir gizliliğe öncelik vermesi gerektiğini vurguladı. Bu doğrultuda, kullanıcı hareketlerini ve bakiyelerini gizleyen gizlilik havuzları ile işlem geçmişini açığa çıkarmadan değer aktarımını sağlayan “solucan deliği” mimarisinin protokole entegre edilmesi öneriliyor. Ayrıca, FOCIL adlı sansür direnci mekanizmasının unsurları da plana dahil edildi. FOCIL, Ethereum’un planlanan Hegota güncellemesinin önemli bileşenlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bu araçlar, tamamen gizlenmiş transferlerin doğrudan ağın temel katmanında gerçekleştirilmesini hedefliyor.
Yeni yol haritasında yapay zeka da önemli bir rol üstleniyor. Buterin, protokolün uçtan uca biçimsel doğrulamasında modern yapay zeka araçlarından kapsamlı bir şekilde faydalanmayı planlıyor. Yöneticiye göre, kod hacmi artık insanların tek başına doğrulayamayacağı kadar büyümüş durumda.
Ethereum ekonomisine dair değişiklikler de yeni taslakta yer alıyor. Gaz ve blob kapasitesine yönelik kısa ve uzun vadeli sözleşmeler öneriliyor. Bu modelin uygulanması durumunda, büyük uygulamalar ağ kapasitesini önceden sabit bir fiyattan satın alabilecek ve kullanıcılar ani ücret artışlarına karşı korunabilecek. Buterin, bu fikrin 2023’te henüz var olmadığını belirtti. Ayrıca, ölçeklendirme yaklaşımında da değişiklikler yapılıyor. Tüm Ethereum faaliyetini azami düzeyde ölçeklemek yerine, token transferleri ve hızlı takaslar gibi yoğun işlemler için özel mekanizmalar kurulması öneriliyor. Bunun teknik temeli ise 2023’te henüz olgunlaşmamış olan yinelemeli STARK ispatları ve yerel rollup’lar oluşturacak.
Bu yeni yol haritası taslağı, Ethereum Foundation’ın son dönemde geçirdiği yeniden yapılanmayla da örtüşüyor. Kuruluş, haziran ayında çalışanlarının yaklaşık yüzde 20’sini işten çıkarmış ve sansür direnci, açık kaynak, gizlilik ve güvenlik hedefleri etrafında beş çekirdek kümeye göre yeniden örgütlenmişti. Aynı dönemde, Ethereum’un gelişimini desteklemek amacıyla EthLabs ve kurumsal düzeyde gizlilik teknolojisi geliştirecek EthSystems gibi yeni kuruluşlar da kurulmuştu.
