Çevresel Ürünlerin Stratejik Önemi Artıyor: Yeni Rapor
Yeni rapor, çevresel ürünlerin Türkiye’nin üretim yapısındaki stratejik rolünü ve küresel sürdürülebilirlikteki önemini vurguluyor.
Çevresel ürünler, Türkiye’nin üretim ve ticaret yapısında giderek daha önemli bir konuma yükselirken, yeni yayımlanan bir rapor bu ürünlerin hem küresel sürdürülebilirlik gündeminde hem de Türkiye’nin üretim yapısındaki niteliksel sıçramada kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından hazırlanan rapor, “Sanayinin ve Dönüşümün Yeni Hikayesi: Çevresel Ürünler” başlığını taşıyor ve Türkiye’nin çevresel ürün üretimini artırarak, üretim desenini daha bilgi yoğun ve yüksek katma değerli ürünlere kaydırabileceğini vurguluyor.
Raporda, Türkiye’nin çevresel ürünler alanındaki durumu; ihracat performansı, Avrupa Birliği (AB) pazarındaki payı ve ekonomik kompleksite göstergeleri üzerinden detaylı bir şekilde inceleniyor. Çevresel ürünlerin kapsadığı 345 sanayi ürünü arasında yenilenebilir enerji ekipmanları, atık ve su yönetimi teknolojileri gibi çeşitli ürün grupları yer alıyor. Bu ürünler, ekosistem dostu dönüşüm için gerekli temel girdileri sağlarken, aynı zamanda bilgi yoğun üretimi de temsil ediyor.
2025 yılı üçüncü çeyrek itibarıyla Türkiye’nin çevresel ürün ihracatı, yıllıklandırılmış verilerle 31,5 milyar dolara ulaşmış durumda. Çevresel ürün ihracatı, diğer ürün gruplarına kıyasla daha hızlı bir büyüme gösterirken, ihracat birim fiyatlarındaki artış da dikkat çekici bir şekilde daha yüksek seyrediyor. Ayrıca, çevresel ürünlerin Türkiye’nin toplam ihracatı içindeki payı %12 seviyesine ulaşmış durumda. 2017 yılından bu yana çevresel ürünlerin AB ithalatından aldığı payda önemli bir artış gözlemleniyor.
Ekonomik Kompleksite Atlası metodolojisi kullanılarak yapılan analizler, çevresel ürünlerin diğer ürünlere göre daha karmaşık ve bilgi yoğun olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’nin henüz rekabet gücüne sahip olmadığı yeni çevresel ürünlerin bile diğer yeni ürünlere kıyasla daha sofistike olduğu görülüyor. Çevresel ürünlerin üretiminde gerekli yeteneklerin, diğer ürün gruplarına göre daha fazla yeni ürüne geçiş imkanı sunduğu değerlendiriliyor. Bu durum, Türkiye’nin daha fazla çevresel ürün üreterek, diğer ürünleri üretmede kullanabileceği yetenekleri kazanmasına ve üretim desenini daha bilgi yoğun ürünlere kaydırmasına olanak tanıyabilir.
Çevresel ürünlerde rekabet gücünün artırılması, Türkiye’nin ihracat artışı, yapısal dönüşüm yönünde yetenek birikimi ve ekosistem dostu küresel dönüşüm için gerekli girdilerin üretimi gibi üç temel alanda katkı sağlayabilir.
