Denizcilerin Terk Edilmesi: 2025 Kriz Yılı Oldu
2025’te denizcilerin terk edilmesi vakaları rekor seviyeye ulaştı. ITF, durumu utanç verici olarak nitelendiriyor.
Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF), 2025 yılında denizcilerin gemilerini terk etme olaylarının hem sayı hem de etki açısından rekor seviyelere ulaştığını duyurdu. Bu yıl, terk edilen gemi sayısı üst üste altıncı kez artarken, terk edilen denizci sayısı da dördüncü yıl üst üste rekor kırdı.
ITF, bu durumu “utanç verici” olarak tanımlayarak, gemi terklerinin denizcilik sektöründe artık sistemik bir sorun haline geldiğine dikkat çekti.
ITF verilerine göre, 2025 yılında toplam 410 gemide 6.233 denizci terk edildi. Bu rakam, 2024 yılına göre %31 oranında bir artış gösterirken, terk edilen mürettebat sayısı ise %32 oranında yükseldi. Denizcilere ödenmeyen maaş ve hakların toplamı ise 25,8 milyon dolar olarak kaydedildi; ITF bu miktarın 16,5 milyon dolarını geri almayı başardı.
ITF Genel Sekreteri Stephen Cotton, konunun insani boyutuna dikkat çekerek, “2025, gemi terkleri açısından yine son derece kötü bir yıl oldu. Bu sadece istatistiklerden ibaret değil. Bunlar, küresel ticareti ayakta tutan insanlar. Evlerinden binlerce kilometre uzakta, umutsuz koşullarda bırakılıyorlar ve çoğu zaman ortada bir çözüm bile yok” ifadelerini kullandı. Cotton, Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) gemi terklerinin önlenmesi için daha güçlü bir koordinasyon ve yetki talep etti.
Rapora göre, gemi terklerinin en yoğun yaşandığı bölgeler Orta Doğu ve Avrupa olarak belirlendi. Ülke bazında ise en fazla terk vakası Türkiye’de 61 gemi ile, ardından Birleşik Arap Emirlikleri’nde 54 gemi ile kaydedildi. ITF, gevşek yönetilen ve “kolaylık bayrakları” olarak adlandırılan sicillerin, 2025’teki vakaların %82’sini oluşturduğunu belirtti; bu kapsamda 337 gemi bu tür bayraklar altında terk edildi.
Milliyetlere göre terk edilen denizciler arasında en çok etkilenenler Hindistan’dan geldi. Hindistan’dan 1.125, Filipinler’den 539 ve Suriye’den 309 denizci terk edildi. Hindistan hükümetinin, denizcileri sürekli ihlallerde bulunan gemilerden korumak amacıyla 2025 sonunda “kara liste” uygulaması başlatacağı belirtildi. ITF, diğer ülkelerin de benzer ulusal kara listeleri oluşturmasını talep ediyor.
ITF, gemi terklerinin önlenmesi için bayrak devletlerinin daha aktif bir rol almasını, gemi tescilinde gerçek gemi sahibinin iletişim bilgilerinin zorunlu tutulmasını ve IMO’nun Nisan ayındaki Hukuk Komitesi toplantısında somut adımlar atmasını talep ediyor. IMO düzenlemelerine göre, gemi sahiplerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde bayrak devletleri sorumlu tutuluyor.
