Çin, çip üretiminde dışa bağımlılığı azaltmak için adım attı
Çin, çip üretiminde dışa bağımlılığı azaltmak için yerli makineler üretmeye başladı. İlk teslimatlar 2026’da yapılacak.
Çin, gelişmiş yarı iletken üretiminde dışa bağımlılığı azaltma amacı doğrultusunda önemli bir adım attı. Şanghay merkezli Aishengna şirketi, daldırmalı derin ultraviyole litografi makinelerinin seri üretimine başladı. İlk aşamada, bu yıl içerisinde beş makinenin teslim edilmesi planlanıyor.
Üretim sürecinin 2027 yılına kadar yaklaşık 20 sisteme ulaşması hedefleniyor. İlk teslimatlar, Çin’in önde gelen çip üreticileri olan SMIC, Hua Hong ve CXMT’ye yapılacak.
Aishengna, kamuoyunda pek tanınmayan bir şirket olarak, Ağustos 2023’te 7 milyar yuan (yaklaşık 1 milyar dolar) kayıtlı sermaye ile kuruldu. Şirketin ortaklık yapısı, iki kamu kuruluşuna dayanıyor ve hissedarları arasında Shanghai Electric Holding ile Shanghai International Trust’a bağlı bir iştirak bulunuyor.
Şirketin henüz resmi bir internet sitesi veya detaylı bir kurumsal açıklaması yok. Ancak, Aishengna’nın, Çin’deki litografi teknolojisi alanında çalışan Yuliangsheng ve Shanghai Micro Electronics Equipment ekiplerini bünyesine kattığı bildiriliyor. Yuliangsheng, Huawei destekli SiCarrier ile bağlantılı olarak faaliyet gösteriyor ve geçen yıl, Çin’in ilk yerli immersion DUV prototiplerinden birini test etmeye başlamıştı.
Çin’de üretilen ilk immersion DUV makinelerinin 2026 yılı içinde SMIC, Hua Hong Semiconductor ve bellek çipi üreticisi CXMT’ye teslim edilmesi bekleniyor. Bu şirketler, Çin’in yarı iletken alanındaki dışa bağımlılığı azaltma programının merkezinde yer alıyor. SMIC, ülkenin en büyük sözleşmeli çip üreticisi olarak öne çıkarken, Hua Hong daha olgun üretim süreçlerine sahip. CXMT ise bilgisayar, akıllı telefon ve veri merkezlerinde kullanılan DRAM bellek çipleri üretmektedir. Şirketin yerli DUV makinelerinden birini alması, Çin’in yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarında ihtiyaç duyduğu bellek kapasitesini artırma planı açısından kritik bir öneme sahip.
Immersion DUV makineleri, projeksiyon merceği ile silikon plaka arasında ince bir su tabakası yerleştirerek daha küçük devre desenlerinin basılmasını sağlıyor. Bu sistemler, aynı katmanın birden fazla kez işlenmesine olanak tanıyan çoklu desenleme yöntemiyle daha gelişmiş çip üretiminde de kullanılabiliyor.
Çin’in bu üretim adımı, yerli yarı iletken ekipmanları açısından önemli bir eşik oluşturuyor; ancak yeni makineler, henüz ASML’nin mevcut sistemleriyle aynı performans ve güvenilirlik seviyesine ulaşabilmiş değil. İlk makinelerin üretim hatlarında kullanılmadan önce ek testlerden geçmesi gerekecek. Üretim miktarının başlangıçta sınırlı kalması, ASML açısından kısa vadeli bir ticari tehdit oluşturmadığını gösteriyor.
Hollanda merkezli ASML, immersion DUV sistemleri ile en gelişmiş çiplerin üretiminde kullanılan aşırı ultraviyole litografi makineleri pazarında liderliğini sürdürüyor. Çin’in geliştirdiği makinelerin üretim verimliliği, hata oranı, parça ömrü ve hassasiyet düzeyi henüz açıklanmadı. Bu nedenle, yerli makinelerin hangi üretim teknolojilerinde ve hangi kapasitede kullanılacağı, testlerin ardından netleşecek.
Bu gelişmelerin ardından ASML hisseleri yüzde 8’den fazla değer kaybetti. Küresel çip ekipmanı zincirindeki diğer şirketlerden BE Semiconductor Industries yaklaşık yüzde 8,5, Soitec yüzde 5 ve Infineon Technologies ise yüzde 3 civarında geriledi.
ABD, uzun süredir Çin’in ASML tarafından üretilen en gelişmiş aşırı ultraviyole litografi makinelerine erişimini engelliyor. Hollanda yönetimi de bazı gelişmiş DUV sistemlerinin Çin’e ihracatını kısıtlayan kararlar almış durumda. Yeni yerli makineler, Batılı ülkelerin yalnızca ekipman satışını değil, mevcut sistemlerin bakım ve teknik hizmetlerini de sınırlandırması halinde Çinli üreticilere alternatif sunabilir. Litografi makineleri düzenli bakım, yazılım güncellemeleri ve yedek parça desteği gerektirdiğinden, mevcut yabancı ekipmanların ihracat kısıtlamalarından sonra da baskı altında kalması muhtemel.
Çin ayrıca, en gelişmiş çiplerde kullanılan yerli aşırı ultraviyole litografi sistemi üzerinde çalışıyor. Ancak bu teknoloji henüz prototip aşamasında ve seri üretime geçmesi için birkaç yıllık bir geliştirme sürecine ihtiyaç duyulacak. Aishengna’nın 2026’da hedeflediği beş makinenin test sonuçları, Çin’in ASML’ye bağımlılığını ne ölçüde azaltabileceğini belirleyecek. 2027’de yaklaşık 20 makineye ulaşılması, yerli sistemlerin gerçek üretim hatlarında başarılı sonuç vermesine bağlı olacak.
