Çin, Döviz Kuru Düşürmeden Ekonomik Rekabeti Güçlendirecek
Çin, döviz kuru düşürmeden iç tüketimi artırma ve yüksek kaliteli büyüme hedefliyor.
Çin’in ekonomi yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın uyguladığı tarife politikaları ve siyasi adımların yarattığı belirsizlikler arasında, iç piyasayı ve tüketimi güçlendirme, yüksek kaliteli kalkınmayı sağlama ve inovasyon kapasitesini artırma yönünde adımlar atacağını duyurdu.
Ticaret Bakanı Vang Vıntao, “Bazı ülkeler, piyasayı bir silah veya pazarlık aracı olarak kullanarak korumacılığa yöneliyor. Çin, sorumlu bir büyük ülke olarak geniş pazarını etkin bir şekilde dışa açıyor ve bunu bir fırsat olarak değerlendiriyor” ifadelerini kullandı.
Ekonomi yönetiminden sorumlu bakanlık ve kuruluşların yöneticileri, Pekin’de düzenlenen Çin Ulusal Halk Kongresi (ÇUHK) yıllık genel kurul toplantısı çerçevesinde ortak bir basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıya, Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu Başkanı Cıng Şancie, Maliye Bakanı Fan Lo’an, Ticaret Bakanı Vang Vıntao, Merkez Bankası Başkanı Pan Gonşıng ve Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu Başkanı Vu Çing katıldı.
Bu toplantıda, yeni yıl ve 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı çerçevesinde büyüme, dış ticaret, bütçe ve para politikaları ile teknolojik atılımlar konusundaki stratejiler hakkında bilgi verildi.
Yeni Büyüme Hedefleri
Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu Başkanı Cıng Şancie, Başbakan Li Çiang’ın kongreye sunduğu hükümetin çalışma raporunda, büyüme hedefinin yüzde 4,5 ila 5 olarak belirlendiğini ve bu hedefin sağlam bir temele dayandığını vurguladı. Cıng, Çin’in gayri safi yurt içi hasılasının geçen yıl 140 milyar yuan (20,3 milyar dolar) eşiğini aştığını ve yeni bir ölçek kazandığını belirtti. Ayrıca, inovasyon atılımlarının ekonomik dinamizmi artırdığını ve ekonominin kurumsal gücünü pekiştirdiğini ifade etti.
Cıng, 2026 yılı itibarıyla gayri safi yurt içi hasıladaki artışın 6 trilyon yuanı (870 milyar dolar) aşacağını öngördüklerini ve bunun orta büyüklükte bir gelişmiş ülkenin hasılasına eşdeğer olduğunu kaydetti. 2026’nın, 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın ilk yılı olacağını hatırlatan Cıng, bu dönemde 109 büyük proje ve programla kapsamlı bir yatırım faaliyeti yürütüleceğini vurguladı.
Planın ilk yılında, enerji, su, enerji nakil, kanalizasyon, bilgisayar ve lojistik ağları gibi altyapı projeleri için 7 trilyon yuan (1 milyar dolar) harcama yapılması öngörülüyor.
Yapay Zeka ve Hizmetler Sektörü
Cıng, yeni kalkınma planında imalat sanayi dışındaki hizmetler sektörünün potansiyelini artırmayı hedeflediklerini belirterek, bu sektörün gelecek 5 yılda 100 trilyon yuana (14,5 trilyon dolar) ulaşmasını beklediklerini ifade etti. “Yapay zeka artı” (AI Plus) stratejisi ile yapay zeka teknolojilerini farklı endüstrilere entegre ederek, bu alandaki uygulamaların kapsamını genişletmeyi planladıklarını belirten Cıng, yapay zeka bağlantılı endüstrilerin gelecek 5 yılda 10 trilyon dolara (1,45 trilyon dolar) ulaşmasını beklediklerini söyledi.
Çin’in küresel konumlama sistemi Beidou uydu ağına bağlı endüstrilerin hacminin de önümüzdeki 5 yılda 1 trilyon dolara (145 milyar dolar) çıkarılması hedefleniyor.
Ticaretin Genişletilmesi
Ticaret Bakanı Vang Vıntao, geçen yıl 1,19 trilyon dolara ulaşan dış ticaret fazlasının ticaret ortakları arasında endişelere yol açtığını belirterek, bu yıl ithalatı artıracaklarını ve ticaret ortaklarının Çin’in geniş iç pazarından daha iyi yararlanmasını teşvik edeceklerini açıkladı. Tarım ürünleri, yüksek kaliteli tüketici ürünleri ve ileri teknoloji ürünlerinin ihracatını artıracaklarını ifade eden Bakan Vang, bazı ülkeleri seçerek bu ülkelerin Çin pazarına ihracat kapasitelerini değerlendiren raporlar hazırlayacaklarını ve bu süreçte yardımda bulunacaklarını belirtti.
Vang, ABD’nin tarife politikalarını eleştirerek, “Bazı ülkeler, piyasayı bir silah veya pazarlık aracı olarak kullanarak korumacılığa yöneliyor. Çin, sorumlu bir büyük ülke olarak geniş pazarını etkin bir şekilde dışa açıyor ve bunu bir fırsat olarak görüyor” dedi. Geçen yıl ABD’ye ihracatta görülen yüzde 19,5 düşüşe rağmen, Çin’in genel ihracatının yüzde 6,1 arttığını kaydeden Vang, bu durumun ihraç pazarlarının çeşitlendirilmesinin bir sonucu olduğunu vurguladı.
Yükselen sektörler ve iş modellerinin ticarette yeni büyüme motorları olarak değerlendirildiğini belirten Vang, yapay zeka ürünleri, yenilenebilir enerji donanımları ve diğer yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatını teşvik edeceklerini, dijital ve yeşil ticaret modellerinin sınır aşırı gelişimini hızlandıracaklarını ifade etti. Ayrıca, 2025’te yüzde 7,4 artış kaydeden hizmet ticaretinin de önemli bir büyüme motoru olarak görüldüğünü ekledi.
Bütçe Harcamaları ve Ekonomik Hedefler
Maliye Bakanı Lan Fo’an, büyümeyi destekleyici bir bütçe politikası izlediklerini ve bütçe harcamalarında yeni rekorlar kırıldığını belirtti. Bütçe harcamalarının 2025’te ilk kez 30 trilyon yuanı (4,35 trilyon dolar) aştığını vurgulayan Bakan Lan, bu yıl da genel kamu bütçesinin 30 trilyon doları aşmasını hedeflediklerini, bütçe açığının gayri safi hasılaya oranını yüzde 4 olarak belirlediklerini ifade etti.
Lan, merkezi hükümetin 1,3 trilyon yuan (190 milyar dolar) değerinde ultra-uzun vadeli devlet tahvili çıkaracağını, yerel yönetimlerin de 4,4 trilyon yuan (640 milyar dolar) özel amaçlı borç tahvili çıkaracağını ve kamu bankalarının sermaye yenilemesi için 300 milyar yuan (43,5 milyar dolar) özel amaçlı devlet tahvili çıkarılacağını açıkladı. Kamu harcamalarında yüksek kaliteli kalkınmaya yönelik alanlara yapılan yatırımların artırıldığını belirten Lan, bilim ve teknoloji harcamalarının 2025’te yıllık yüzde 7,1 artışla 1,3 trilyon yuana (190 milyar dolar) çıkacağını, eğitim, sosyal güvenlik, sağlık ve konut harcamalarının ise 12,4 trilyon yuana (1,8 trilyon dolar) ulaşacağını vurguladı.
Döviz Kuru Politikaları
Merkez Bankası Başkanı Pan Gonşıng, Çin yuanının ABD doları karşısında değer kaybetmesinin dış ticarette haksız avantaj sağladığı yönündeki eleştirilere yanıt verdi. Pan, mevcut durumda yuanın değerinin son birkaç yılın ortalamasında olduğunu belirterek, “Çin’in döviz kurunu düşürerek ticarette rekabet avantajı elde etme niyeti veya ihtiyacı yok” dedi.
Reel ekonomiyi destekleyen bir para politikası izlediklerini ifade eden Pan, piyasalara bol ve yeterli miktarda nakit sağlamak amacıyla zorunlu karşılıklar ve borçlanma faizleri gibi çeşitli politika araçları kullandıklarını dile getirdi. Ayrıca, kurumsal krediler ve emlak kredileri için uygulanan kredi faiz oranlarının tarihin en düşük seviyesinde olduğunu kaydetti. Pan, yuanın uluslararası alanda en yaygın kullanılan finansman aracı olduğunu ve uluslararasılaşma çabalarının süreceğini vurguladı.
Startup Endeksi Reformları
Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu Başkanı Vu Çing, menkul kıymetler piyasalarında yüksek kaliteli kalkınmaya katkıda bulunacak endüstrilere daha fazla yer açmak amacıyla Şıncın Borsası’ndaki startup şirketlerinin işlem gördüğü Chi-Next endeksinin reforme edileceğini duyurdu. Vu, Chi-Next’e kayıt şartlarının, yükselen endüstrilerde yeni iş modelleri ve teknolojiler geliştiren şirketler için daha kapsayıcı hale getirileceğini belirtti.
Şanghay Borsası’ndaki teknoloji şirketlerinin işlem gördüğü Star Market endeksindeki reformların Chi-Next’e genişletileceğini kaydeden Vu, çekirdek teknolojilerde ilerleme kaydeden yenilikçi şirketler için halka arz öncesi gözden geçirme süreci getirileceğini ifade etti.
