Otomotiv Sektöründe Matrah ve Kredi Sorunları: Pazar 1,2 Milyon Adede Düşüyor
Otomotiv pazarında matrah ve kredi sorunları nedeniyle daralma sürüyor, pazarın 1,2 milyon adede gerilemesi bekleniyor.
Otomotiv editörü Emre Özpeynirci, sektördeki mevcut durumu değerlendirirken, yıl başında 1,3-1,4 milyon adet olarak öngörülen pazarın artık 1,2 milyon adede gerilediğini ifade etti. Temmuz ayında yaşanan yaklaşık %25’lik daralmanın, ağustos ayında da devam ettiğini belirten Özpeynirci, özellikle ağustos ayının ilk iki haftasındaki verilere dayanarak, pazarın geçen yılın oldukça altında kalacağını ve ayın 75.000-80.000 adet seviyesinde kapanabileceğini öngördü. Bu gelişmelerin, yıl sonu pazar beklentilerinin de aşağı yönlü revize edilmesine yol açtığını vurguladı.
Özpeynirci, otomotiv pazarındaki en büyük sorunlardan birinin elektrikli araçlar için uygulanan ÖTV matrahları olduğunu belirtti. 2,4 milyon TL’lik sınırın sektörde ciddi bir baskı yarattığını ifade eden Özpeynirci, mevcut sistemde %25’lik vergi diliminden %55’lik dilime geçişin bu sınır üzerinden gerçekleştiğini hatırlattı. Bu durumun bazı araç modellerinde büyük fiyat farklarına neden olduğunu dile getirdi.
Özellikle Hyundai Ioniq 6’nın fiyatının bu nedenle sınırda tutulduğunu ve %55’lik vergi dilimine girme riski nedeniyle satış hedeflerinin düşük belirlendiğini belirtti. TOGG T10X’in V2 versiyonunun da 2 milyon 411 bin TL ile bu sınırda bulunduğunu ifade eden Özpeynirci, %1’lik bir fiyat artışının bile aracı %55’lik ÖTV dilimine sokarak fiyatını 3 milyon TL’nin üzerine çıkarabileceğini söyledi. Mini Countryman’in de bu sınırı aşarak fiyatını 3,8 milyon TL seviyelerine çıkardığını ve Volvo EX30, Kia EV5 ile Tesla Model Y gibi modellerin de benzer bir matrah baskısıyla karşı karşıya olduğunu ekledi.
Pazardaki Daralmanın Diğer Nedenleri
Pazarın daralmasında bir diğer önemli etkenin finansman olduğunu vurgulayan Özpeynirci, tüketicilerin krediye ulaşmada zorluk yaşadığını belirtti. BDDK’nın son dört yıldır kredi vadelerini güncellememesi ve kredi oranlarının düşük kalması, yeterli nakit parası olmayan tüketicilerin sıfır araç alımını zorlaştırdığını ortaya koydu. Tasarruf finansman şirketlerine getirilen sınırlamaların da pazarı olumsuz etkileyebileceğini belirten Özpeynirci, özellikle filo ve premium araç satışlarının bundan zarar görebileceğini ifade etti.
Özpeynirci, otomotiv pazarındaki gerilemenin sadece kredi ve vergilerle açıklanamayacağını, değerli madenlerdeki düşüşün de talebi etkilediğini belirtti. Geçmişte insanların altın gibi değerli madenlerden elde ettikleri kazançları otomobil alımına yönlendirdiğini hatırlatan Özpeynirci, bu tür yatırım amaçlı alımların artık durduğunu ve bunun pazar kaybındaki önemli etkenlerden biri olduğunu vurguladı.
Sektörün yeniden canlanması için atılması gereken adımlara da değinen Özpeynirci, hurda teşvikinin önemine dikkat çekti. 2018 yılında uygulanan 100.000 TL’lik teşvikin günümüz araç fiyatları karşısında anlamını yitirdiğini belirten Özpeynirci, yerli üretim araçları kapsayacak yeni bir finansman modelinin bankalar aracılığıyla desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, yerli sanayinin desteklenmesinin önemine de vurgu yaparak, Tofaş’ın K9 projesi, Ford Otosan ve Iveco gibi büyük yatırımların korunması gerektiğini söyledi. Yeni yatırımların Türkiye’ye çekilmesi için yerli sanayiye özel teşviklerin hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.
Özpeynirci, otomotiv sektörünün geleceğini belirleyecek iki kritik konunun ÖTV matrahları ve kredi koşulları olduğunu belirtti. Bu alanlarda güncelleme yapılmadığı takdirde otomotiv sanayisinin ekonominin lokomotifi olma özelliğini kaybetme riski taşıdığını ifade etti.
