Hobi Bahçeleri Sorunu: Yeni Torba Kanun ile Çözüm Arayışı
Yeni torba kanun ile hobi bahçelerine getirilen düzenlemeler, sorunu çözmekte yetersiz kalıyor. Hükümetin yaklaşımı tartışma yaratıyor.
Tarım alanında önemli değişiklikler içeren yeni bir “torba kanun” yürürlüğe girdi. Bu kanun, alkollü içki reklam yasakları, yerli tütün düzenlemeleri ve çeltik ekim alanları gibi çeşitli konuları kapsıyor. Ancak en çok dikkat çeken düzenleme, Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu’nda yapılan değişiklikle hobi bahçeleriyle ilgili oldu. Bu değişiklik, uzun zamandır tartışılan hobi bahçeleri sorununa bir çözüm arayışını temsil ediyor.
Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetleri döneminde tarım alanında birçok yasa çıkarıldı. Ancak bu yasaların hazırlanması sırasında yeterli görüş alışverişi yapılmadığı için uygulamada sorunlar yaşandı. Çoğu zaman, bu yasalar tarım alanındaki gerçek ihtiyaçları karşılamaktan uzak kaldı. Bu durum, sık sık torba kanunlarla düzeltme çabalarına yol açtı.
Mevzuat açısından bakıldığında tarımda ciddi bir eksiklik yok; ancak uygulamada önemli sorunlar mevcut. Tarım arazilerinin korunmasına yönelik yasaların etkin bir şekilde uygulanmaması, yeni düzenlemelere olan ihtiyacı artırdı. Örneğin, tarımsal desteklerin bütçeden ayrılması konusunda 20 yıl önce belirlenen düzenlemeler hâlâ uygulanmamış durumda.
Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu, 2005 yılında yürürlüğe girmesinin ardından birçok kez değişikliğe uğradı. Ancak son düzenlemeler, özellikle hobi bahçeleri konusunda yoğun tartışmalara neden oldu. Hobi bahçesi sahipleri, yeni düzenlemelerin nasıl şekilleneceği konusunda endişeliydi. Toplumda bu konuda iki farklı görüş ortaya çıktı: Bir kesim, hobi bahçelerinin yasadışı bir şekilde tarım arazilerine yapıldığını savunarak bu yapıların yıkılmasını talep ederken, diğer kesim ise bu bahçeleri, çocuklarının toprağa dokunması ve kendi sebzelerini yetiştirmesi için bir fırsat olarak görüyor.
Son altı yıl içinde hobi bahçeleri ile ilgili iki torba kanun ve iki yönetmelik çıkarılmış olmasına rağmen, sorunlar devam etti. 2020 yılında çıkarılan bir torba kanun, hobi bahçelerindeki yapıların yıkılmasını öngörüyor ve ağır cezalar getiriyordu. Ancak bu düzenlemeler de tarım arazilerinin korunmasında etkili olamadı.
Yeni torba kanun ile getirilen düzenlemeler arasında, hobi bahçelerine elektrik, su ve doğalgaz bağlanmaması yer alıyor. Bu düzenleme, izinsiz yapılara yönelik bir ceza mekanizması oluşturuyor. 20 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, izin alınmadan inşa edilen her türlü yapıya bu hizmetlerin verilmesi yasaklanıyor. Bu durumda, kaçak yapıların elektrik, su ve doğalgaz bağlantılarının yapılmaması, bu yapıların işlevselliğini büyük ölçüde azaltıyor.
Torba kanundaki düzenlemelerle birlikte, tarım arazilerinin izinsiz kullanımı durumunda uygulanacak cezalar da artırıldı. Önceden metrekare başına 10 lira olan ceza, 2 bin 500 liraya çıkarıldı. Ayrıca, büyük ova koruma alanlarında bu ceza iki katına çıkıyor. Bu düzenlemeler, hobi bahçelerini de kapsıyor ve izinsiz yapıların yıkılmasını öngörüyor.
Hobi bahçeleri ile ilgili mevzuat giderek karmaşık bir hal alıyor. Önceki düzenlemelerde hobi bahçelerinin yıkılması ön plandayken, yeni düzenleme ile bu bahçelere elektrik, su ve doğalgaz verilmemesi öngörülüyor. Ancak bu düzenlemelerin uygulanabilirliği sorgulanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, kendi çıkardığı yasayı uygulamaktan kaçınarak, sorumluluğu yerel yönetimlere ve dağıtım şirketlerine devretmiş durumda. Bu durum, sorunun çözümüne katkı sağlamayacak gibi görünüyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni düzenlemeleri sosyal medyada “müjde” olarak duyururken, hobi bahçeleri ile ilgili herhangi bir bilgi vermedi. Bakan İbrahim Yumaklı, yapılan değişikliklerin tarım sektörünün dinamiklerini güçlendireceğini ve Türkiye’nin geleceği için önemli adımlar atıldığını belirtti. Ancak bu açıklamalar, hobi bahçeleri sahiplerinin endişelerini gidermeye yetmedi.
