Avrupa’nın Enerji Açığı Rus Gazı ile Kapatılıyor
Avrupa, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle Rus gazı ithalatını artırarak enerji açığını kapatmaya çalışıyor.
Avrupa Birliği, Rus enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltma çabalarına devam ederken, Orta Doğu’daki kriz nedeniyle küresel enerji arzındaki daralma, Rusya’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını artırma zorunluluğu doğurdu.
AB, yılın ilk çeyreğinde, Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle artan enerji fiyatları ve arz sıkıntısı nedeniyle Rusya’dan LNG alımını artırdı. İngiliz Financial Times’ın enerji araştırma şirketi Kpler’den elde ettiği verilere göre, Sibirya’daki Yamal LNG projesinden yapılan ithalat, 2025’in aynı dönemine göre %17 artış göstererek ilk çeyrekte 5 milyon tona ulaştı.
Çevre odaklı sivil toplum kuruluşu Urgewald, bu artışın AB ülkelerinin Yamal projesinden aldığı gaz için yaklaşık 2,88 milyar Euro harcamasına neden olduğunu belirtti.
Orta Doğu’daki enerji altyapısında yaşanan hasarlar ve İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü, Katar’dan gelen LNG arzının azalmasına yol açtı. Bu durum, Rusya’nın yükselen gaz fiyatlarından faydalandığını ortaya koyuyor.
Brüksel, Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanan Rus LNG ithalat yasağını gözden geçirme konusunda isteksiz görünürken, kısa vadeli kontratlara yönelik ithalat yasağı ise zaten yürürlükte.
Yamal projesi, AB’nin Rus LNG ithalatının büyük bir kısmını karşılıyor. Yılın ilk üç ayında projeden yapılan 71 sevkiyatın 69’u, yani %97’si AB ülkelerine yönlendirildi. Mart ayında gerçekleşen 25 sevkiyat, önceki aylara göre daha yüksek bir seviyeye ulaştı.
Asya’ya yapılan sevkiyatlar ise bu yıl azalma gösterdi. AB’nin geçen yıl yürürlüğe koyduğu düzenlemeler, Rus LNG’sinin gemiler arasında transferini engelliyor. Bu durum, LNG taşıyan gemilerin AB limanlarına uğrayarak yüklerini başka ülkelere aktarmasını da zorlaştırıyor. İran krizi öncesinde Asya’da Rus LNG’sine olan talep de düşüktü.
Kpler verilerine göre, Avrupa’ya yılın ilk üç ayında ulaşan 5 milyon ton gazın 1,8 milyon tonu yalnızca Mart ayında teslim edildi. Urgewald kampanyacısı Sebastian Rötters, bu verilerin Avrupalı alıcıların Rus LNG’sine olan talebini sürdürdüğünü gösterdiğini ifade etti.
AB’nin ilk çeyrekte Rus LNG’sine yaptığı harcamadaki artış, Mart ayında gaz fiyatlarındaki ani yükselişten kaynaklandı. Avrupa’da gaz fiyatları Mart ayında megavat saat başına ortalama 52,87 Euro’ya yükselirken, Ocak ve Şubat aylarında bu seviye yaklaşık 35 Euro civarındaydı.
Yamal projesine ilişkin sözleşme detayları bilinmemekle birlikte, projeye yakın kaynaklar uzun vadeli anlaşmalardaki fiyatların belirli bir esnekliğe sahip olduğunu ve enerji fiyatlarının yükseldiği dönemlerde arttığını belirtiyor.
Avrupa Komisyonu, konuyla ilgili yorum talebine yanıt vermedi.
Komisyonun 2026 verilerine göre, AB’nin LNG ithalatının üçte ikisinden fazlası ABD’den geliyor. Bu durum, birliğin Amerikan tedarikine olan bağımlılığının en yüksek seviyeye ulaştığını gösteriyor. Ancak, yaz dönemi öncesinde gaz depolarındaki doluluk oranları, genel olarak normal seviyelerin altında seyrediyor.
AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen, geçen ay yaptığı açıklamada, Rus LNG’sine yönelik planlanan yasağı savunarak, 2022’de Ukrayna’nın işgali öncesinde Rus boru hattı gazına olan yüksek bağımlılığa dikkat çekti ve “Geçmişte yaptığımız hatayı tekrarlamak bizim için yanlış olur” dedi.
Öte yandan, Kpler verileri, AB’nin planlanan yasağı sürdürmesi durumunda Yamal projesinin alternatif pazar bulmakta zorlanabileceğine işaret ediyor. Rötters, tüm verilerin Rusya’nın Avrupa pazarına bağımlı olduğunu gösterdiğini vurguladı.
