Faiz artırım beklentisi emtia satışlarını hızlandırdı
Faiz artırım beklentisi, güçlü enflasyon verileri ve jeopolitik risklerle emtia piyasasında satış baskısını artırdı; petrol yükselirken metaller geriledi.
ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artıracağı yönündeki beklentilerin güçlenmesi, bu hafta emtia piyasasında satış baskısının belirginleşmesine yol açtı. Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve ABD’den gelen enflasyon verileri, fiyat baskılarının sürdüğüne işaret etti.
Jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seviyelerde kalan enerji fiyatları küresel enflasyon endişelerini canlı tutarken, ABD tahvil getirilerindeki yükseliş ve dolara yönelen talep emtia fiyatlarını olumsuz etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5’e yaklaşarak Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,4 arttı. Her iki veri de beklentilerle uyumlu gerçekleşti. Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek TÜFE aylık yüzde 0,3 yükselerek tahminleri aşarken, yıllık artış yüzde 2,4 oldu. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 5,4 yükseldi; yıllık artış beklentilerin üzerinde kaldı.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed’in gelecek haftaki toplantısında faiz artırma ihtimalinin yüzde 87 olarak görüldüğüne işaret etti.
Doların değer kazanması ve tahvil faizlerindeki yükseliş, değerli metal fiyatlarında aşağı yönlü hareketi destekledi. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Orta Doğu’daki çatışmaların başlamasından bu yana ikinci kez faiz artırması ve enflasyon risklerine dikkat çekmesi de sıkı para politikasının sürebileceği beklentisini güçlendirdi.
Analistler, altına ilişkin uzun vadeli görünümün olumlu olmayı sürdürmesine karşın mevcut jeopolitik ve makroekonomik koşulların kısa vadede fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Haftalık bazda ons fiyatı paladyumda yüzde 6,3, gümüşte yüzde 2,6, platinde yüzde 1,2 ve altında yüzde 0,4 geriledi.
Baz metallerde de düşüş görüldü. Tezgah üstü piyasada libre fiyatı nikelde yüzde 2,2, çinkoda yüzde 1,8, bakırda yüzde 1,6, kurşunda yüzde 0,8 ve alüminyumda yüzde 0,2 azaldı. ABD’nin ithal rafine bakıra gümrük vergisi uygulayacağı haberleriyle 6,81 dolara yaklaşan bakır, tarifelerin ertelenebileceği yönündeki gelişmelerin ardından 6,47 dolar seviyesine çekildi.
Enerji piyasasında ise jeopolitik risklerin etkisiyle petrol fiyatları sert yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 7,6 artarken doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 3 düştü. ABD ile İran arasındaki gerilimin küresel petrol arzını aksatabileceği endişesi, petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni oldu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Orta Doğu’daki arz kesintilerinin etkisiyle bu yıl ve gelecek yıla ilişkin petrol fiyatı tahminlerini yukarı yönlü güncelledi. Kurumun eylül ayı Kısa Dönem Enerji Görünümü raporunda, uluslararası gösterge Brent petrolün ağustos ayındaki ortalama varil fiyatı 91 dolar olarak açıklandı.
Brent petrol hafta içinde 106,2 dolarla 20 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Umman ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişi geçici olarak düzenleyecek bir anlaşma yapabileceğine dair haberlerin ardından fiyat, cuma günü 101,7 dolar civarında dengelendi. ABD’de doğal gaz stoklarının yükselmesi ise doğal gaz fiyatlarını aşağı çekti.
Tarım emtialarında Chicago Ticaret Borsasında haftalık bazda kile fiyatı soya fasulyesinde yüzde 0,8, mısırda yüzde 0,9 ve buğdayda yüzde 1,1 geriledi. Pirincin yüz libre fiyatı yüzde 1,4 yükseldi. Soya fasulyesi, 13,3525 dolarla Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin ardından gelen kar satışlarıyla 13 doların altına indi.
Intercontinental Exchange’de libre fiyatı şeker için yüzde 6 artarken kahvede yüzde 3,8, pamukta yüzde 0,2 düşüş kaydedildi. Kakao fiyatı ise ton başına yüzde 4,4 geriledi.
Rusya ile Ukrayna arasında barış yönünde atılan adımlar, buğday arzına ilişkin endişeleri azaltarak fiyatları baskıladı. Çin’den gelen güçlü talep ilk aşamada soya fasulyesi fiyatlarını desteklese de daha sonra kar satışları etkili oldu. El Nino kaynaklı arz endişeleri, Hindistan’daki güçlü iç talep ve Avrupa Birliği üretiminde beklenen düşüş ise şeker fiyatlarını yukarı taşıdı.
Brezilya’da 2027 yılı üretiminin artacağı beklentisi kahve fiyatlarının gerilemesine neden olurken, Fildişi Sahili’nde üretimin düşmesine rağmen küresel arz fazlasının sürebileceği öngörüsü kakao fiyatlarını aşağı çekti.
