Türk Savunma Sanayii’nden İhracat Stratejisi: Gemiler Neden Satılıyor?
Türk savunma sanayii, gemi ihracatında stratejik bir dönüşüm yaşıyor. Romanya ve Endonezya’ya yapılan satışların arka planı incelendi.
Türk savunma sanayii, deniz platformları alanında önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Özellikle Romanya’ya yapılan savaş gemisi ihracatı, kamuoyunda ve uluslararası gözlemciler arasında bazı soruları gündeme getiriyor. Sıkça sorulan sorulardan biri, Türk Deniz Kuvvetleri için inşa edilen gemilerin neden Endonezya ve Romanya gibi ülkelere ihraç edildiğidir. Bu durum, Türk Donanması’nın geleceği için bir zafiyet mi yoksa akılcı bir stratejik planlamanın parçası mı? Bu soruların yanıtını arayalım.
Türk Donanması’nın savaş gemisi tedarik süreci, 2000’li yılların başından 2020’li yıllara kadar belirgin bir yavaşlama göstermiştir. Bu durumun temel nedeni, 1999 Gölcük Depremi sonrası Gölcük Tersanesi’nde yaşanan hasar ve bütçe kısıtlamalarıdır. 2000-2010 yılları arasında Türk Donanması envanterine yalnızca 4 firkateyn, 1 karakol gemisi, 6 hücumbot ve 4 mayın avlama gemisi eklenmiştir. 2010-2020 yılları arasında ise MİLGEM ADA Sınıfı Korvet Projesi çerçevesinde 4 adet ADA Sınıfı Korvet hizmete girmiştir.
2020 yılından itibaren ise milli imkanlarla geliştirilen deniz platformları için büyük bir sipariş hacmi oluşturulmuştur. 2020-2025 yılları arasında MİLGEM İSTİF Sınıfı Firkateyn, ilk yerli firkateyn TCG İSTANBUL, 2 REİS Sınıfı Denizaltı ve TCG ANADOLU Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi envantere girmiştir. Ayrıca, 7 İSTİF Sınıfı Firkateyn, 10 HİSAR Sınıfı Açık Deniz Karakol Gemisi, 8 Çıkarma Gemisi ve diğer projeler için siparişler verilmiş ve üretim süreçleri başlamıştır. Bu projelerin tamamının 2030 yılına kadar hizmete girmesi planlanmaktadır.
Gölcük Tersanesi, 1999 depreminden sonra uzun süre su üstü gemi inşasından uzak kalmıştı. Ancak şimdi, çeyrek asırlık bir aranın ardından Gölcük’te yeniden su üstü gemi inşasına başlanıyor. İki Açık Deniz Karakol Gemisi’nin burada inşa edilmesi, sadece bir üretim faaliyeti değil, aynı zamanda İzmir, Aksaz ve Mersin tersanelerine de gemi inşa yeteneği kazandırmak için önemli bir yatırımın başlangıcıdır.
Peki, neden şimdi ihracat yapılıyor? Burada iki temel sebep öne çıkıyor. İlk olarak, finansman ihtiyacı. Aynı anda birçok deniz platformunu inşa etmek, büyük bir mali kaynak gerektiriyor. İkinci olarak, Türk Donanması standartlarında inşa edilen gemiler, uluslararası pazarda yüksek talep görüyor. Bu satışlar, mevcut ve gelecekteki projeler için öz kaynak yaratmakta ve tersanelerdeki iş gücünü sürekli canlı tutmaktadır. Ayrıca, Türk tasarımlarının farklı coğrafyalarda görünürlüğü, Türkiye’nin savunma diplomasisini güçlendirmektedir.
Deniz Kuvvetleri’nin modernizasyon bütçesinden gemi inşa projelerine ayrılan pay, 2014-2020 yılları arasında %0.15 ile %4.93 arasında kalırken, 2021 yılından itibaren bu oran %26’ya, ardından %52’ye yükselmiştir. Bu durum, gemi inşa projelerinin bütçenin büyük bir kısmını kapladığını göstermektedir. İhracat hamlesi, bu noktada bir seçenek değil, stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir.
Sonuç olarak, Türkiye’nin Endonezya ve Romanya’ya gerçekleştirdiği bu satışlar, Türk Donanması’nın geleceğini güvence altına alma çabasıdır. 2014’ten bu yana, Türk savunma sanayii, Ukrayna, Malezya ve Pakistan’a toplam 9 adet MİLGEM ADA Sınıfı Korvet, Romanya’ya 1 adet MİLGEM Hafif Korvet, Endonezya’ya 2 adet MİLGEM İSTİF Sınıfı Firkateyn ve Türkmenistan’a bir donanma ihraç etmiştir. Bu dönemde, gemi inşa projelerine odaklanan Deniz Kuvvetleri bütçesi, Türkiye’yi denizlerde süper güç konumuna taşıyacak projelerin finansmanı için kritik bir kaynak oluşturmaktadır. Önümüzdeki dönemde, yeni satışların haberi de gelebilir. Türk Donanması, gençleşme sürecinde ve bu sürecin ihracatla desteklenmesi büyük önem taşımaktadır.
