TPS Değişiklikleri Restoran İstihdamını Zorluyor

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki restoran işletmecileri, Geçici Koruma Statüsü (TPS) ile ilgili yapılan değişikliklerin iş gücü üzerindeki etkilerini anlamak için çabalıyor. Son dönemdeki mahkeme kararları ve federal direktifler, işverenleri sürekli değişen çalışma izinleri ve uyum gereklilikleri ile karşı karşıya bırakmış durumda.

Bu belirsizlik, Haziran ayında ABD Yüksek Mahkemesi’nin, Trump yönetiminin belirli göçmen grupları için TPS korumalarını sona erdirmesine izin veren kararından kaynaklanıyor. O tarihten bu yana, İç Güvenlik Bakanlığı ve ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS) tarafından sağlanan rehberlik, birçok yeniden doğrulama tarihi oluşturdu ve işverenler, hangi çalışanların çalışma yetkisine sahip olduğunu belirlemekte zorlanıyor.

Bir federal yargıç, Çarşamba günü, Trump yönetiminin yüz binlerce Haiti vatandaşının geçici sınır dışı korumasını sona erdirmesine resmi olarak onay verdi. Bu durum, restoran işletmecilerinin belirsizlik içinde kalmasına yol açtı.

Restaurant Business haberine göre, işletmeciler, sürekli değişen son tarihlerle başa çıkmaya çalışırken büyük bir karmaşa içinde kalmış durumda. Yüksek Mahkeme’nin kararı, Suriye’deki TPS sahiplerini de etkilemesi bekleniyor ve Yemen, Etiyopya, Myanmar, Somali ve Güney Sudan gibi ülkelerden gelen vatandaşlar üzerinde daha geniş etkileri olacağı öngörülüyor.

Salvador ve Venezuela’dan gelen TPS korumalarının da gelecekte değişikliklere uğraması bekleniyor. Sadece Haiti’den yaklaşık 350.000 kişinin etkileneceği tahmin ediliyor.

Restoranlar için bu durum, sadece personel alımını değil, aynı zamanda federal istihdam doğrulama kurallarına uyum sağlama zorunluluğunu da beraberinde getiriyor. İşverenler, çalışanlar yasal olarak ayrılmadan önce işten çıkarılmaları durumunda ayrımcılık iddialarıyla karşılaşmamaya özen göstermelidir.

Joseph Kwon, Joe Kwon Hukuk Bürosu’nun kurucu avukatı, “Mahkemelerle birlikte tarihler hala değişiyor. USCIS ülke sayfasına ve her çalışan için kendi E-Verify durum raporunuza güvenin, başlıklara değil,” dedi.

Bu belirsizlik, sektör gruplarının federal hükümetten ek rehberlik talep etmesine neden oldu. Yüksek Mahkeme kararının ardından, Ulusal Restoran Derneği ve 12 eyalet restoran derneği, etkilenen TPS sahipleri için çalışma izni sona ermeden önce 90 ila 120 günlük bir geçiş süresi talep eden bir mektup gönderdi. Bu organizasyonlar, restoranların bu çalışanları yasal olarak işe aldığını ve karmaşık uyum gerekliliklerini aşarken personel ayarlamak için ek zamana ihtiyaç duyduğunu savundu.

Dernekler ayrıca, DHS’ten I-9 yeniden doğrulama prosedürleri ve E-Verify gereklilikleri konusunda net bir rehberlik sağlamasını ve işverenlerin uyum sağlama konusunda iyi niyetli çaba göstermelerini istedi.

Ulusal Restoran Derneği’nin başsavunma yetkilisi Sean Kennedy, TPS’nin insani krizlerden kaçan binlerce kişinin restoranlarda istikrarlı bir iş bulmasına olanak tanıdığını belirtti. “Bu çalışanları TPS’lerinin sona ermesi nedeniyle kaybetmek, işverenleri için büyük bir darbe olacak,” dedi.

Çalışanların meslektaşları ve toplulukları da bu durumdan etkilenecek. Bu, sektör için kapsamlı göçmen reformunun ne kadar önemli olduğunu hatırlatıyor,” diye ekledi.

Eyalet restoran dernekleri, daha geniş ekonomik sonuçlar konusunda da uyarılarda bulundu. Florida Restoran ve Konaklama Derneği, kararın eyalet genelinde 93.000’den fazla TPS sahibini etkileyeceğini ve bu kişilerin Florida ekonomisine yıllık yaklaşık 2.6 milyar dolar katkıda bulunduğunu tahmin ediyor. Teksas’ta ise eyalet restoran derneği, 53.000’den fazla TPS alıcısının her yıl yüz milyonlarca dolarlık federal, eyalet ve yerel vergilere katkıda bulunduğunu belirtiyor.

İşletmeciler, bu politika değişikliklerinin restoranların personel alımında karşılaştığı zorluklarla birleştiğini ifade ediyor. 110 şubesi bulunan Taziki’s Mediterranean Café’nin CEO’su Dan Simpson, Restaurant Business dergisine, şirketin insani koruma kapsamında ABD’ye gelen çalışanları işe aldığını ve bu kişilerin daha sonra ABD vatandaşı haline geldiğini söyledi. Bir Venezuelalı çift, başlangıçta restoranlarda giriş seviyesi pozisyonlarda çalışmaya başlayarak yöneticilik pozisyonlarına terfi etti ve daha sonra vatandaşlık kazanarak ev sahibi oldu.

“Bir işveren olarak en sinir bozucu olan, kuralların sürekli değişmesidir,” dedi Simpson.

Kwon, işverenlerin mevcut I-9 kayıtlarını gözden geçirerek TPS bazlı Çalışma İzni Belgeleri ile çalışanları belirlemeye başlamalarını önerdi. Bir çalışanın mahkeme kararı veya çalışma izni kartındaki son tarih nedeniyle yetkisinin kaybolduğunu varsaymak yerine, USCIS’in o çalışanın ülkesine yönelik otomatik bir uzatma veya güncellenmiş bir rehberlik verip vermediğini kontrol etmeleri gerektiğini vurguladı.

“Kart süresi dolduğunda, yasa yeniden doğrulamayı gerektiriyor, serbest bırakmayı değil,” diyen Kwon, “I-9’un Ek B’sinde yeni kanıt kaydedersiniz ve kişi çalışmaya devam eder. ‘Güvende olmak için’ erken işten çıkarmak, işverenlerin dava edilmesine yol açan bir hamledir,” diye ekledi.

Ayrıca, işverenlerin belirli göçmen belgeleri talep etmemeleri veya iç denetimler sırasında yalnızca yabancı uyruklu çalışanları incelememeleri konusunda da uyardı. “Eğer denetim yapacaksanız, herkesin denetimini yapın,” diyen Kwon, “Sadece yabancı uyruklu personelinizi kontrol eden bir inceleme, uyum değil, bir dava ile sonuçlanır,” şeklinde konuştu.

Bu durum, restoranların göçmen iş gücüne olan bağımlılığı nedeniyle özellikle önem taşıyor. Ulusal Restoran Derneği’ne göre, ABD’deki restoran ve gıda hizmeti çalışanlarının neredeyse dörtte biri yabancı uyrukludur ve bu oran, şefler ve aşçılar gibi arka planda çalışan pozisyonlarda daha yüksektir.

Şimdilik, avukatlar işverenlerin resmi USCIS rehberliğini takip etmelerini, çalışma izni belgelerini bireysel olarak gözden geçirmelerini ve TPS ile ilgili davaların devam etmesi nedeniyle ek yasal gelişmelere hazırlıklı olmalarını öneriyor.