Küresel Piyasalarda Çip Korkusu ve Yükselen Gerilimler
Küresel piyasalarda çip üreticilerine yönelik satış baskısı ve artan jeopolitik riskler yatırımcıları endişelendiriyor.
Küresel piyasalarda çip üreticisi şirketlerin hisselerinde meydana gelen büyük satışlar, Orta Doğu’daki artan jeopolitik gerilimlerle birleşerek olumsuz bir seyir izliyor. Yapay zeka alanındaki büyük yatırımların karşılık bulup bulamayacağına dair endişeler, çip üreticilerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Bu durum, faiz oranlarının yüksek kalmasına, dolarda değer kazanımına ve altın yatırımlarının azalmasına yol açıyor.
Çip üreticisi şirketlerin hisselerindeki düşüş, trilyonlarca dolarlık yatırımların ne zaman kar sağlayacağına dair belirsizlikle birleşiyor. ABD’nin İran’a yönelik askeri eylemlerini artırması ve İran’ın bölgedeki diğer ülkelere saldırılar düzenlemesi, küresel piyasalardaki risk algısını olumsuz etkiliyor. Bölgedeki gerilimlerin artması, petrol fiyatlarının yükselmesine ve Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin kısıtlanmasına neden olabilir. Bu durum, enflasyon endişelerinin yeniden gündeme gelmesine yol açıyor.
ABD’de açıklanan enflasyon verileri, temel fiyat baskılarının hafiflediğini gösterse de, yatırımcılar enerji fiyatlarındaki artışın enflasyondaki yavaşlama trendini tersine çevirebileceği endişesiyle temkinli davranıyor. Analistler, ABD ve İran arasındaki uzlaşmanın giderek zorlaştığını belirtiyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da dikkatle izleniyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, enflasyonun yüzde 2 seviyesine gerilememesi durumunda politika sıkılaştırmasına ihtiyaç olabileceğini ifade etti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ise enflasyonun hala yüksek olduğunu ve hedefin üzerinde seyrettiğini belirtti. Ayrıca, ABD’de perakende satışlar Haziran ayında aylık bazda yüzde 0,2 artış gösterdi.
ABD ekonomisi, işsizlik maaşına başvuranların sayısının 11 Temmuz ile biten haftada 208 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kalmasıyla gücünü koruduğunu gösteriyor. Öte yandan, ABD’nin Brezilya’ya yeni gümrük tarifeleri uygulama kararı, ticaret gerilimlerini yeniden gündeme getirdi. Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde sabit kalırken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,8 seviyesine yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artarak 84,1 dolara ulaştı. Orta Doğu’daki gerilimler, Brent petrolün son üç ayın en hızlı haftalık yükselişiyle haftayı kapatmasına neden oluyor.
ABD-İran gerilimi, petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutarak enflasyonun Fed’in kısıtlayıcı bir politika izleyeceği endişelerini artırıyor. Bu durum, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturarak ons fiyatını 4 bin doların altında tutuyor. Analistler, Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi halinde dolara olan talebin artacağını ve altın fiyatlarındaki düşüş eğiliminin süreceğini öngörüyor. Yüksek petrol fiyatları, enflasyonun hedef seviyelerin üzerinde kalma olasılığını artırarak Fed’in politikalarına dair belirsizliği de artırıyor.
New York borsasında çip hisselerindeki satış baskısı, günü düşüşle kapatmasına neden oldu. Büyük bankaların açıklamaları sonrasında, çip üreticisi TSMC’nin ikinci çeyrek karının yüzde 77,4 artmasına rağmen, sermaye harcamalarına yönelik tahminini artırması hisselerinde yüzde 2,3’lük bir düşüşe yol açtı. Diğer çip üreticilerinin hisseleri de benzer bir seyir izleyerek, Intel yüzde 5,8, Micron Technology yüzde 5,7, Arm Holdings yüzde 5,4, Advanced Micro Devices (AMD) yüzde 5,3 ve Broadcom yüzde 5 değer kaybetti. Ayrıca, Alphabet’in hisseleri de şirketin yapay zeka modeli Gemini 3.5 Pro’nun piyasaya sürülmesini ertelediği haberleri üzerine yüzde 4,4 düştü. Perşembe kapanışında Dow Jones endeksi yüzde 0,20, S&P 500 endeksi yüzde 0,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,47 değer kaybetti.
Asya borsaları da benzer bir olumsuz seyir izleyerek, Japonya borsasındaki sert düşüş dikkat çekti. Bu hafta yatırımcılar, büyük bankaların güçlü bilançolarının ardından yarı iletken sektöründen bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi. Bu durum, çip sektörüne daha fazla bağımlı olan Asya piyasalarını satış baskısına karşı savunmasız bıraktı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 2 geriledi.
