Yunanistan’da Öğrenci Kiraları Kriz Noktasına Geldi: 10 Yılda Yüzde 110 Artış
Yunanistan’da öğrenci kiraları son 10 yılda yüzde 110 arttı. Barınma sorunu giderek derinleşiyor.
Yunanistan’da üniversite öğrencileri ve aileleri, artan eğitim masraflarının yanı sıra barınma maliyetleriyle de başa çıkmakta zorlanıyor. Son yıllarda yükselen kiralar, yetersiz yurt kapasitesi ve genel hayat pahalılığı, özellikle farklı şehirlerde üniversite kazanan öğrencilerin aile bütçelerini olumsuz etkiliyor.
Geoaxis Değerler Gözlemevi’nin verilerine göre, öğrenci konutlarının kiraları son bir yılda ortalama %7,3 oranında artış gösterdi. Son on yıldaki toplam artış ise %110 seviyesine ulaştı. Bu dönemde hane gelirlerinin kiralardaki artışa ayak uyduramaması, barınma krizini daha da derinleştiriyor.
Sorunun en çarpıcı yönlerinden biri, devlet yurtlarındaki kapasite yetersizliğidir. Yunanistan Eğitim Bakanlığı’nın 2026-2035 Ulusal Öğrenci Barınma Stratejisi’nde belirtilen verilere göre, ülkedeki devlet yurtlarında yalnızca 9 bin 200 kullanılabilir yatak mevcut. Yunanistan’daki toplam 351 bin öğrencinin yaklaşık 200 bini, ailesinin yaşadığı şehirden farklı bir yerde eğitim alıyor. Ancak devlet yurtlarının mevcut kapasitesi, bu öğrencilerin yalnızca çok küçük bir kısmına hizmet verebiliyor. Avrupa’da öğrenci yurtlarının ortalama kapsama oranının %15-18 seviyelerinde olduğu biliniyor.
Yurt sorunu, ülkenin birçok kentinde hissedilmektedir. Atina’daki altı üniversitenin hiçbiri öğrenci yurduna sahip değilken, öğrenci nüfusunun yoğun olduğu 17 kentte de yurt bulunmamaktadır. Volos, Lamia, Dedeağaç, Kastoria ve Ptolemaida gibi şehirlerde yurt yokken, Kandiye, Resmo, Gümülcine, Kozani ve Florina’daki mevcut yurtların kapasiteleri de talebi karşılamaktan uzak. Mevcut yurtların büyük bir kısmı ise 1970’li ve 1980’li yıllarda inşa edilmiştir ve uzun yıllardır kapsamlı bir yenileme geçirmemiştir.
Öğrencilerin özel kiralık konutlara yönelmesi, ailelerin karşılaştığı yüksek fiyatları artırmaktadır. Atina’da öğrenci evlerinin aylık kiraları 550 Euro’ya kadar çıkarken, Selanik’te bu rakam 500 Euro, Kandiye’de 450 Euro, Patras ve Volos’ta ise 400 Euro civarındadır. Yanya’da modern öğrenci konutlarının aylık maliyeti, elektrik, ısınma ve internet gibi giderlerle birlikte 680 Euro’ya kadar ulaşabilmektedir. Daha basit stüdyo dairelerin fiyatları ise 250 Euro’dan başlamaktadır ve şehir merkezine yakınlıklarına göre artış göstermektedir.
Selanik’te şehir merkezindeki öğrenci konutlarının aylık kirası yaklaşık 500 Euro, banliyölerde ise 450 Euro seviyesindedir. Atina’da Nikaia, Kypseli, Patisia-Acharnon ve batı banliyöleri; Selanik’te ise Stavroupoli-Evosmos daha uygun fiyatlı alternatifler olarak öne çıkmaktadır. Ancak Yunanistan’daki öğrenci konutu krizinin temel nedenleri arasında yüksek talep dışında, uygun fiyatlı ve büyüklükte yeni konut üretiminin sınırlı kalması da yer almaktadır. Küçük dairelerdeki kıtlık nedeniyle, öğrenciler arasında geçmişte yaygın olmayan ev paylaşımı giderek daha fazla tercih edilmektedir.
Kısa dönemli kiralamaların artışı ve boş tutulan konutların fazlalığı, uzun dönemli kiralık ev arzını azaltmaktadır. Yunanistan İstatistik Kurumu ELSTAT’ın verilerine göre, Atina Belediyesi sınırları içindeki konutların yaklaşık %25’i boş durumdadır. Dikkat çekici bir nokta ise, boş konutların büyük çoğunluğunun 80 metrekareden daha küçük olmasıdır. Yani piyasada en fazla talep gören küçük konutların önemli bir kısmı kullanılmamaktadır. Boş konutların yeniden uzun dönemli kiralama piyasasına kazandırılması amacıyla açıklanan üç yıllık vergi muafiyeti, ev sahiplerini teşvik edebilir.
Yunanistan’da başka bir şehirde üniversite okuyan çocuklarının barınma giderlerini karşılamak, birçok aile için giderek zor bir hale gelmektedir. Ev paylaşan öğrencilere yönelik barınma desteği 2 bin 500 Euro’ya kadar çıkabilse de, hızla yükselen kiralar aile bütçeleri üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Yurt kapasitesinin sınırlı kalması, küçük daire arzındaki sorunlar, kısa dönemli kiralamalar ve hayat pahalılığı bir araya geldiğinde, Yunanistan’da öğrencilerin barınma sorunu, yeni eğitim dönemi öncesinde ülkenin önemli ekonomik ve sosyal meselelerinden biri haline gelmektedir.
