Trump Yönetimi Gümrük Vergilerini ‘e Yükseltmeyi Planlıyor
ABD Hazine Bakanı, Trump yönetiminin gümrük vergisini %15’e çıkarma planının bu hafta hayata geçirileceğini duyurdu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump’ın geniş kapsamlı gümrük vergisini %10’dan %15’e artırma niyetinin bu hafta hayata geçirilmesinin muhtemel olduğunu bildirdi. Bu kararın, uluslararası ticaret dinamiklerini etkilemesi beklenirken, Avrupa Birliği’nin bu artıştan muaf tutulabileceği ifade ediliyor. Bessent’in açıklamaları, piyasalarda da dalgalanmalara yol açtı ve ABD borsa endekslerinde ilk tepkiler karışık bir seyir izledi.
Bessent, CNBC’ye verdiği röportajda, gümrük vergisi artışının büyük olasılıkla bu hafta gerçekleşeceğini belirtti. Bu durum, Washington yönetiminin tarifeleri artırma planının zamanlamasına dair en net sinyal olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz ay ABD Yüksek Mahkemesi’nin önceki gümrük vergisi düzenlemelerinin çoğunu geçersiz kılması sonrasında Trump yönetimi %10’luk evrensel gümrük vergisi uygulamasını devreye almıştı. Ancak Trump, kısa bir süre sonra bu oranı %15’e çıkarma tehdidinde bulunmuştu.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçen hafta yaptığı açıklamada, %15’lik tarifenin tüm ticaret ortaklarına uygulanmayabileceğini belirtmişti. Konuya yakın kaynaklar, Avrupa Birliği’nin, Washington ile yaptığı çerçeve ticaret anlaşması nedeniyle bu artıştan muaf tutulabileceğini düşünüyor. Ancak Bessent, hangi ülkelerin yeni tarifeden etkileneceği konusunda detay vermekten kaçındı.
Bessent, yeni tarifelerin hukuki çerçevede Kongre onayı olmadan en fazla 150 gün geçerli olabileceğini ifade etti. Bu süre zarfında Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme kararından önceki tarifeleri yeniden devreye almak için başka yasal yolları kullanmayı planlıyor. Bessent, bu bağlamda özellikle Section 301 ve Section 232 tarifelerinin yeniden uygulanabileceğini dile getirdi.
Bessent’in tarifelerin eski seviyelerine beş ay içinde döneceğine dair güçlü bir inancı olduğunu da sözlerine ekledi. Açıklamanın ardından ABD borsa vadeli işlemlerindeki kazançlar silinmiş olsa da, New York’ta işlemler başladığında S&P 500 endeksi tekrar yükselişe geçti. Analistler, yeni tarifelerin küresel ticaret akışları ve enflasyon üzerinde baskı yaratabileceği görüşünde.
<pBessent, aynı röportajda ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı gerilimin petrol piyasasında büyük bir arz krizi yaratma olasılığını düşük gördüğünü belirtti. Küresel petrol piyasasının şu anda yeterli arzla desteklendiğini vurgulayan Bessent, ABD yönetiminin petrol taşımacılığını korumak için çeşitli önlemler alacağını da ifade etti.
Çin’in Basra Körfezi petrolüne olan bağımlılığına dikkat çeken Bessent, bu bölgeden gelen enerji tüketiminin %50’den fazlasını karşıladığını ve İran petrolünün büyük kısmının da Çin tarafından alındığını söyledi. Ayrıca, Trump’ın İspanya’ya yönelik olası bir ticaret ambargosu hakkında da değerlendirmelerde bulundu. Böyle bir yaptırımın uygulanması durumunda Hazine Bakanlığı ile diğer kurumların ortak hareket edeceğini belirtti.
Avrupa Birliği ise Trump yönetiminin %15’lik gümrük vergisini AB’ye uygulamayacağını düşünüyor. Washington’un AB ihracatı için %10’luk tarifeyi koruma yönünde güvence verdiği bildiriliyor. Ancak ABD Ticaret Temsilciliği ve Avrupa Komisyonu, konuya dair resmi bir yorumda bulunmadı.
Geçen yaz yapılan AB-ABD ticaret anlaşması, Avrupa’dan ABD’ye giden çoğu ürün için %15 gümrük vergisi öngörürken, ABD ürünlerine uygulanan birçok tarifeyi kaldırmayı içeriyor. Ancak bu anlaşma henüz Avrupa Birliği tarafından onaylanmadı. AB milletvekilleri, tarife belirsizliği nedeniyle onay sürecini askıya alma kararı aldı ve konunun 17 Mart’ta yeniden değerlendirileceği ifade ediliyor.
AB’nin hesaplamalarına göre mevcut %10’luk evrensel tarife bile bazı Avrupa ürünlerinin %15’lik sınırın üzerinde vergiye tabi olmasına yol açabilir. Bu durum, özellikle peynir, tereyağı, bazı tarım ürünleri, plastik ve tekstil ürünleri ile kimyasal maddeleri etkileyebilir. Ancak bazı ürünlerde, özellikle alkollü içkilerde gümrük vergisinin %15’in altında kalabileceği belirtiliyor. Trump yönetiminin gümrük vergilerini artırma planı, küresel ticaret sisteminde yeni bir gerilim dalgası yaratma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, tarifelerin kapsamı ve uygulanacağı ülkeler netleştikçe, küresel ticaret akışları, enflasyon görünümü ve enerji ile emtia fiyatları üzerindeki etkilerin daha belirgin hale geleceğini öngörüyor.
