İran’dan Trump’a Kesin Yanıt: ‘Anlaşma Yok’

İran, Trump’ın anlaşma açıklamalarını reddetti. Piyasalar ise barış ihtimalini fiyatlamaya başladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile bir anlaşmaya yaklaşıldığına dair yaptığı açıklamalar, Tahran’da olumsuz bir karşılık buldu. İranlı askeri ve siyasi yetkililer, müzakerelere dair iddiaları kesin bir dille reddederken, küresel piyasalarda ateşkes olasılığı fiyatlanmaya başladı. Bu durum, petrol fiyatlarının düşmesine ve borsa endekslerinin yükselmesine yol açtı. Diplomasi ile sahadaki gerçekler arasındaki uçurum giderek daha belirgin hale geliyor.

İran’ın askeri komuta merkezi olan Khatam al-Anbiya, Trump’ın “anlaşma yakın” şeklindeki açıklamalarına sert bir tepki gösterdi. Yayınlanan bir video mesajda, “Bizim gibi biri, sizin gibi biriyle asla anlaşmaz. Ne şimdi ne de gelecekte.” ifadeleri kullanıldı. İran, ABD’nin geri adımını “anlaşma” olarak sunmasına da tepki göstererek, “Yenilginizi anlaşma diye adlandırmayın.” mesajını verdi.

İran’a yakın Fars News Agency’ye göre, üst düzey bir yetkili, İran’ın ateşkesi kabul etmediğini ve önce “stratejik hedeflerin” tamamlanacağını açıkladı. Bu açıklamalar, Tahran’ın askeri kazanımlarını yeterli görmeden diplomasiye yanaşmayacağını gösteriyor.

ABD’nin İran’a sunduğu 15 maddelik plan, Pakistan üzerinden iletildi. Planın içeriği, nükleer program, füze kapasitesi, bölgesel milis desteği ve Hürmüz Boğazı’nın açılması gibi konuları kapsıyor. Diplomatlar, bu planın “maksimalist” olduğunu ve nükleer konuda sert, diğer başlıklarda ise görece esnek olduğunu belirtiyor. Her iki taraf da savaştan çıkış yolu ararken, uzlaşma zemini ise oldukça dar.

İran’da güvensizlik zirveye ulaşmış durumda. Askeri kanat güç kazanırken, daha şahin isimler kritik görevlere getirildi. Yeni güvenlik konseyi başkanı Mohammad Bagher Zolghadr, rejimin daha militarize bir yapıya yöneldiğini gösteriyor. Uzmanlar, İran’ın artık daha az uzlaşmacı ve daha sert bir çizgide hareket ettiğini vurguluyor.

Analistlere göre, Tahran’ın yaklaşımı, kısa vadeli ateşkes yerine kalıcı güvenlik garantisi içeren bir anlaşma talep etmek üzerine şekilleniyor. İran, savaşın yarattığı yıkım için tazminat, nükleer zenginleştirme hakkının tanınması ve ABD ile İsrail’den saldırmama garantisi istiyor. Ancak ABD, nükleer programda sıfır tolerans politikası izliyor.

Trump’ın anlaşma mesajları verirken, ABD’nin bölgeye asker sevkiyatını artırması ve çatışmaların devam etmesi, diplomasi ile askeri gerçeklik arasındaki çelişkiyi büyütüyor. Tahran’ın sert mesajlarına rağmen piyasalarda barış beklentisi hâkim. Trump’ın açıklamaları sonrası Dow Jones %0,9, S&P 500 %0,9 ve Nasdaq %1,4 değer kazandı. Petrol fiyatları ise %3 düşerek yaklaşık 100 dolara geriledi. Altın fiyatları ise %1,5 ila %3 arasında bir artış gösterdi.

Piyasa dinamikleri, barış ihtimalinin fiyatlandığını, ancak gerçekliğin farklı olduğunu ortaya koyuyor. Analistler, piyasaların şu an tek bir değişkene odaklandığını, bu değişkenin petrol fiyatı olduğunu belirtiyor. Yüksek faiz ve kalıcı enflasyon korkusu, piyasalarda baskı yaratmaya devam ediyor. Ortaya çıkan tablo, sahada savaşın sürdüğünü, İran’ın uzlaşmaya uzak olduğunu ve güvensizliğin yüksek olduğunu gösteriyor. Piyasalarda ise ateşkes beklentisi ve risk iştahında artış gözlemleniyor. Bu ayrışmanın, önümüzdeki dönemde sert fiyat hareketlerine yol açabileceği öngörülüyor.