İşsizlik Sigortası Fonu’nun Yüzde 21’i Teşviklere Ayrıldı

İşsizlik Sigortası Fonu’nun 2000 yılından bu yana harcamalarının yüzde 21’i teşviklere gitti. Gençliğin Üretim Çağı projesi detayları.

MEHMET KAYA/ANKARA

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) projesi çerçevesinde, aktif istihdam programları için 445 milyar liralık bir bütçe ayrılacak. Bu harcamanın İşsizlik Sigortası Fonu’ndan (İSF) karşılanacak olması, fonun işlevine dair tartışmaları yeniden gündeme getirdi. 2000 yılından bu yana fonun toplam gelirinin yüzde 54,5’i harcandı. Gelirlerin yüzde 21,2’si istihdam teşviklerine yönlendirilirken, işsizlik ödemeleri bu toplamın yüzde 12,1’ini oluşturdu.

Türkiye, gençlere yönelik en kapsamlı işgücü programını duyurdu. GÜÇ projesi ile önümüzdeki üç yıl içinde 3 milyon genç için aktif istihdam programları hayata geçirilecek. Fonun 2025 yılı itibarıyla varlığı 628 milyar 479.1 milyon TL olarak öngörülüyor. 2025 yılı gelirleri 526 milyar 047 milyon TL, giderleri ise 256 milyar 539.2 milyon TL olarak kaydedildi.

GÜÇ programı kapsamında yürütülecek beş alt program, İSF’den yapılacak ödemelerle desteklenecek. Üç yıllık süreçte yıllık ortalama 148-150 milyar TL’lik bir harcama planlanıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan Sosyal Güvenlik Dergisi’nin 29. sayısında, Yozgat Bozok Üniversitesi’nden Duygu Açık ve Bursa Uludağ Üniversitesi’nden Yusuf Alper’in kaleme aldığı makalede, fonun gelir ve giderleri ele alındı. 2000 yılından Ekim 2025’e kadar fonun toplam gelirinin 1 trilyon 325 milyar 122.6 milyon TL olduğu, bunun 722 milyar 253.3 milyon TL’sinin harcandığı belirtildi.

Teşvikler En Büyük Harcama Kalemi

İşsizlik Sigortası Fonu’nun toplam gelirinin yüzde 54,5’i harcandı. 2025 sonu itibarıyla devlet iç borçlanma senetleri ve mevduatta değerlendirilen varlık tutarının 628 milyar 479.1 milyon TL seviyesinde olacağı öngörülüyor. Fonun giderlerinin yüzde 38,17’si teşvik ve aktif istihdam programlarına yönlendirildi. En büyük harcama kalemi ise yüzde 21,19 ile teşvikler oldu.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun değerlendirilmesi üzerine tartışmalar sürerken, gençlere yönelik programların sosyal güvenlik sistemine etkileri ve başarı düzeyleri de bu tartışmalara dahil edilecek. Türkiye’de 15-24 yaş aralığında, ne eğitimde ne istihdamda olan genç oranının yüzde 23 seviyelerinde olduğu göz önüne alındığında, bu durumun iyileştirilmesi ihtiyacı giderek artmaktadır.