Petrol Fiyatları Hürmüz Ablukası ile Yükselişe Geçti
ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma kararı, petrol fiyatlarını yükseltti ve küresel enerji krizini derinleştirdi.
Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma kararıyla önemli bir artış gösterdi. Bu durum, küresel enerji krizini daha da derinleştirerek piyasalarda dalgalanmalara yol açtı.
Brent petrol fiyatları, varil başına yaklaşık 104 dolara kadar yükselerek yüzde 9,1’lik bir artış kaydetti. Avrupa doğal gaz vadeli işlemleri de bir dönem yüzde 18 oranında yükseldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran limanlarına giden ve gelen tüm gemileri kapsayan ablukanın 13 Nisan Pazartesi günü New York saatiyle 10.00’dan itibaren uygulanmaya başlayacağını duyurdu.
Orta Doğu’daki Savaşın Etkileri
Orta Doğu’daki çatışmalar, küresel enerji piyasalarını olumsuz etkilerken, artan fiyatların enflasyonu tetikleme ve ekonomik büyümeyi yavaşlatma riski bulunuyor. Fiziksel arzın azalmasıyla birlikte dünya genelindeki rafineriler ve yatırımcılar, hemen teslim edilebilecek ham petrol kargoları için kıyasıya bir rekabete girdi.
Abluka ve Sınırlı Saldırı Seçenekleri
ABD Başkanı Donald Trump, bu ablukanın etkili olacağını belirterek, Tahran’dan gelecek bir direniş durumunda misilleme tehdidinde bulundu. Wall Street Journal’ın haberine göre, ablukanın yanı sıra ABD yönetimi, sınırlı askeri saldırıları yeniden başlatma seçeneğini de değerlendiriyor.
Ek Riskler ve Belirsizlikler
Bloomberg TV’ye konuşan eski Suudi Arabistan ABD Büyükelçisi Michael Ratney, bu durumun büyük bir ek risk ve belirsizlik yarattığını ifade etti. Çin’e giden petrol taşıyan bazı gemilere dikkat çeken Ratney, “ABD Donanması bu gemileri de abluka altına alacak mı ve bu durum ABD-Çin ilişkilerinde bir krize neden olabilir mi?” şeklinde sorular yöneltti.
Hürmüz Boğazı’nda Durum
Basra Körfezi’ni küresel piyasalara bağlayan Hürmüz Boğazı, Şubat ayı sonlarından itibaren ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasıyla fiilen kapalı durumda. Tahran yönetimi, bazı gemilerden ücret alarak ve trafiği savaş öncesi seviyelerin çok altına düşürerek bu güzergâh üzerindeki kontrolünü artırdı.
Bloomberg’in tanker takip verilerine göre, İran Mart ayında da Basra Körfezi’nden ham petrol sevkiyatına devam etti. En büyük ihracat noktası Çin olurken, sevkiyatlar bir önceki aya göre azalma gösterdi.
ABD’nin Abluka Planı Üzerine Yorumlar
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi Orta Doğu Programı Direktörü Mona Yacoubian, ABD’nin abluka planını “oldukça iddialı bir girişim” olarak nitelendirerek, bunun sorunu çözmediğini ve anlamlandırmanın zor olduğunu belirtti. Yacoubian, İran’ın petrol ihracatının tehdit altında olduğunu hissetmesi durumunda, Yemen’deki Husileri, Kızıldeniz’in güney girişindeki Bab el-Mendeb Boğazı’ndan geçen gemileri hedef almaya yönlendirebileceğini ifade etti. Mart sonunda savaşa katılan Husilerin deniz taşımacılığını aksatma kapasitesi bulunuyor.
Savaşın başlamasından bu yana Suudi Arabistan, ülke içindeki boru hatlarıyla Yanbu Limanı’na daha fazla petrol sevk etmeye başladı. Bu durum, Kızıldeniz üzerinden yapılan petrol akışının önemini artırdı. Pazar günü Riyad yönetimi, İran saldırılarının ardından Doğu-Batı boru hattının tam kapasiteye ulaştığını ve Manifa sahasındaki üretimin de yeniden başladığını duyurdu.
