Meta ve YouTube’a Açılan Davada Gençlerin Bağımlılığı Tartışılıyor
Meta ve YouTube, gençleri bağımlılığa sürüklemekle suçlanıyor. Davada Zuckerberg’in e-postaları dikkat çekiyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde sosyal medya devleri, genç kullanıcıları bilinçli olarak bağımlılığa sürükledikleri iddialarıyla karşı karşıya kaldıkları tarihi bir dava sürecine girdi. Los Angeles Yüksek Mahkemesi’nde görülen davada, taraflar arasında sert suçlamalar gündeme geldi.
Dava, 20 yaşındaki K.G.M. isimli bir kadın tarafından açıldı. Davacı, çocuk yaşta kullanmaya başladığı Meta Platforms’a ait Instagram ve YouTube gibi platformların, kullanıcıların dikkatini çekmek ve bağımlılık oluşturmak amacıyla tasarlandığını iddia ediyor.
“Çocuk beyinleri hedef alındı”
Davacı avukatı Mark Lanier, jüriye yaptığı konuşmada bu şirketlerin, kumarhanelerde kullanılan tekniklere benzer yöntemlerle genç kullanıcıları platformda tutmaya çalıştığını belirtti. Lanier, “Bu şirketler, çocukların beyinlerini bağımlı hale getirmek için özel olarak tasarlanmış sistemler geliştirdi ve bunu bilerek yaptılar” dedi. Ayrıca, sosyal medya kullanımının müvekkilinin depresyonunu artırdığını ve intihar düşüncelerini tetiklediğini savundu.
Dava sürecinde TikTok ve Snap Inc. de yer aldı, ancak bu iki şirket dava öncesinde uzlaşmaya gitti.
Zuckerberg’in e-postası gündemde
Mahkemeye sunulan 2015 tarihli bir e-postada, Mark Zuckerberg’in Meta platformlarında geçirilen sürenin yüzde 12 artırılmasını istediği öne sürüldü. Davacı taraf, bu mesajın şirketlerin kullanıcıları daha uzun süre çevrimiçi tutmayı hedeflediğinin bir göstergesi olduğunu savunuyor.
YouTube’un ana şirketi Alphabet Inc. hakkında ise genç kullanıcı kitlesinin reklam gelirleri açısından büyük bir değer taşıdığı ve bu nedenle hedef alındığı iddia ediliyor.
Meta’dan “başka faktörler” savunması
Meta’nın avukatı Paul Schmidt, davacı K.G.M.’nin ruh sağlığı sorunlarının yalnızca Instagram kullanımına bağlanamayacağını öne sürdü. Schmidt, genç kadının aile içi sorunlar, ihmal, zorbalık ve erken yaşta terapi geçmişi gibi birçok risk faktörünün bulunduğunu ifade etti. Savunma, platformun bu sorunlar üzerinde belirleyici bir etken olup olmadığının sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Emsal niteliğinde dava
Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen dava sürecinde uzmanlar, aileler ve şirket yöneticileri tanık olarak dinlenecek. Zuckerberg’in de ifade vermesi bekleniyor. Bu davanın sonucu, ABD genelinde açılmış veya açılması planlanan binlerce benzer dava için emsal teşkil edebilir. Sosyal medya platformlarının “tasarım gereği zararlı” olup olmadığına dair verilecek karar, sektörün geleceğini doğrudan etkileyebilecek bir nitelik taşıyor.
