Libya’da İHA Saldırıları ve Generale Suikast Gelişmeleri
Libya’da son günlerde gerçekleşen İHA saldırıları ve askeri istihbarat başkanına suikast olayları güvenlik endişelerini artırdı.
Libya’nın doğu ve batısında son üç günde, ülkenin güvenlik ve enerji altyapısını hedef alan bir dizi saldırı gerçekleştirildi. Batıda Zaviye petrol tesisleri, insansız hava araçlarıyla ardışık saldırılara maruz kalırken, doğudaki Libya Ulusal Ordusu’nun askeri istihbarat başkanı Tuğgeneral Fevzi el-Mansuri, aracına yerleştirilen bir patlayıcının patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
Bu gelişmeler, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Trablus ve Bingazi’de yapacağı iki günlük resmi ziyaret öncesinde meydana geldi. Trablus’un yaklaşık 40 kilometre batısındaki Zaviye petrol rafinerisi, 8-10 Ağustos tarihleri arasında İHA saldırılarına hedef oldu. İlk saldırı, 8 Ağustos Cumartesi günü rafineri içindeki 1-7 numaralı işlenmemiş nafta tankına yapıldı. Patlayan İHA, tankın duvarına çarparak nafta sızıntısına neden oldu.
Zaviye Petrol Rafineri Şirketi, sızıntının kontrol altına alındığını, yangın çıkmadığını ve yaralanan olmadığını duyurdu. Ancak şirket, rafineri sahasında askeri teçhizat bulunmasının çalışanlar ve çevredeki yerleşimler için ciddi risk oluşturduğunu belirtti. Saldırıların devamında, 9 Ağustos Pazar günü Zaviye petrol kompleksindeki deniz suyu arıtma tesisi hedef alındı.
4,5 Milyon Litre Benzin İçeren Tankta Yangın
Pazartesiyi salıya bağlayan gece düzenlenen son saldırıda, 402-T numaralı yakıt tankı doğrudan vuruldu. Yaklaşık 4,5 milyon litre benzin içeren tankta büyük bir yangın çıktı. Yangının ardından tank tamamen çökerken, ekipler alevlerin çevredeki tanklara sıçramasını önlemek için söndürme ve soğutma çalışmalarına başladı.
Petrol Tesislerinde Acil Durum İlanı
Libya Ulusal Petrol Kurumu, Zaviye’deki petrol tesislerine yönelik tekrarlanan saldırıları kınayarak bölgede en üst düzey acil durum ilan etti. Ulusal Birlik Hükümeti Petrol ve Gaz Bakanlığı, saldırıların Zaviye petrol rafinerisi ve deniz suyu arıtma tesisini kapsayan tehlikeli bir zincir haline geldiğini duyurdu. Bakanlık, olayların detaylarının ortaya çıkarılması ve sorumluların belirlenmesi için acil bir soruşturma başlatılması çağrısında bulundu.
Bakanlık, tüm taraflardan petrol tesisleri ile kamu ve özel mülkleri çatışmalardan uzak tutmalarını istedi. Libya’nın genel yakıt stokları ve tedarik durumu, Ulusal Petrol Kurumu ve Brega Petrol Pazarlama Şirketi ile koordineli bir şekilde takip ediliyor. Zaviye Rafinerisi, günlük 120 bin varil işleme kapasitesine sahip olup, Libya’nın en büyük aktif rafinerisi konumunda bulunuyor.
Doğu Libya’da Generale Suikast
Zaviye’deki saldırılar sürerken, Libya’nın doğusunda da üst düzey bir askeri yetkili hedef alındı. Libya Ulusal Ordusu’nun askeri istihbarat başkanı Tuğgeneral Fevzi el-Mansuri, 10 Ağustos Pazartesi akşamı Bingazi’nin El-Havari bölgesindeki evinin önünde aracına yerleştirilen bir patlayıcının patlaması sonucu hayatını kaybetti. Güvenlik kaynakları, saldırının faili ve kullanılan patlayıcının özellikleri hakkında detay vermedi.
Libya Ulusal Ordusu, ülkenin doğu ve güneyinin büyük bir kısmını kontrol etmekte ve Bingazi merkezli yönetimle bağlantılı hareket etmektedir. Başkent Trablus’taki Ulusal Birlik Hükümeti ise ülkenin batısının büyük bölümünü kontrol altında tutmaktadır. 2020’de gerçekleşen ateşkese rağmen, Libya’daki rakip yönetimler ve silahlı gruplar etkinliklerini sürdürmektedir.
Hakan Fidan’ın Libya Ziyareti
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Libya’daki bu kritik gelişmelerin ardından 11-12 Ağustos tarihlerinde ülkeye resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. Fidan, iki günlük ziyaretinde hem batıdaki Ulusal Birlik Hükümeti’nin merkezi Trablus’ta hem de doğudaki yönetimin merkezi Bingazi’de görüşmeler yapacak. Görüşmelerde Türkiye-Libya ilişkilerinin siyasi, ticari, enerji, askeri ve savunma boyutları ele alınacak.
Fidan’ın ayrıca Libya’da kalıcı barışın sağlanması amacıyla Libyalıların öncülüğünde atılacak adımlara Türkiye’nin katkılarını değerlendirmesi bekleniyor.
Türkiye’nin “Tek Libya” Yaklaşımı
Türkiye, son dönemde benimsediği “Tek Libya” politikası çerçevesinde, ülkenin batısı, doğusu ve güneyi arasında ayrım gözetmeden tüm Libyalı taraflarla diyaloğunu sürdürmektedir. Ankara, Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükmeti ile mevcut siyasi, askeri ve ekonomik ilişkilerini korurken, Bingazi’deki yönetim ve doğudaki askeri yapıyla temaslarını da artırmaktadır.
Bu yaklaşım, Libya’nın birliğini, bütünlüğünü ve beraberliğini korumayı; siyasi ve askeri kurumların tek çatı altında birleştirilmesini ve ülkede kalıcı istikrarın sağlanmasını hedeflemektedir. Libya’nın doğusu ve batısından askeri personelin 11 Nisan-21 Mayıs 2026 tarihlerinde Türkiye’de düzenlenecek EFES 2026 Tatbikatı’na birlikte katılması, askeri kurumların birleştirilmesi yönünde atılan önemli adımlardan biri olarak değerlendirilmektedir.
Fidan’ın Trablus ve Bingazi’deki temaslarında “Tek Libya” yaklaşımını vurgulaması, Libyalı yetkililerle diyaloğun güçlendirilmesi ve Türkiye ile Libya’nın Doğu Akdeniz’deki ortak hak ve çıkarlarının korunmasının önemine işaret etmesi bekleniyor.
