SPK fon rehberi değişikliği Borsa İstanbul’u sarstı

SPK fon rehberi değişikliği, Borsa İstanbul’da satış baskısını artırdı. 84 hisse taban olurken fonlarda portföy değişimleri ve para çıkışları yaşandı.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin rehberde yaptığı kapsamlı değişiklik, Borsa İstanbul’da özellikle bazı hisselerde yoğun satış baskısı oluşturdu. 28 Ağustos’ta alınan kararın ardından bazı şirketlerin hisseleri üç işlem günü boyunca taban fiyatı görürken, bu süreçte toplam 84 hisse en az bir kez taban seviyeye geriledi.

Yeni limitler fon portföylerini etkiledi

SPK’nın kararına göre serbest fonların portföylerinde, ayrı ayrı yüzde 5’in üzerinde ağırlığa sahip hisselerin toplamı yüzde 20’yi geçemeyecek. BIST 30 endeksinde yer alan hisseler ise bu sınırlamanın dışında bırakıldı.

Mevcut portföylerinde belirlenen sınırların üzerinde pozisyon bulunan fonların bu hisselerdeki ağırlıklarını artırmasına izin verilmeyecek. Fonların yeni kurallara tamamen uyum sağlaması için son tarih 31 Aralık olarak belirlendi. Limit fazlasının en az üçte birinin 31 Ekim’e, üçte ikisinin ise 30 Kasım’a kadar giderilmesi gerekiyor.

Borsa İstanbul’da 84 hisse taban seviyeyi gördü

Kararın ardından Borsa İstanbul’da satışların belirgin biçimde hızlandığı görüldü. Haftanın ilk işlem gününde 30 şirketin hissesi taban olurken, ikinci işlem gününde 30 hisse daha aynı seviyeye geriledi. Üçüncü işlem gününün sabah seansında ise 17 hissenin taban serisini sürdürdüğü kaydedildi.

Böylece kararın açıklanmasının ardından geçen üç işlem gününde en az bir kez taban fiyatı gören hisse sayısı 84’e çıktı. 20’den fazla şirketin hissesi de bu dönemde en az iki kez taban seviyeyi test etti.

Üç gün üst üste taban olan hisseler arasında Hedef Holding, Peker GYO, Aksu Enerji, Koç Metalurji ve Hatsan öne çıktı. Bu şirketlerin hisselerinde üç işlem günündeki toplam kayıplar yaklaşık yüzde 24,8 ile yüzde 27 arasında değişti.

Fonların hisse ağırlıkları değişmeye başladı

Uyum takviminin başlamasıyla birlikte portföy yönetim şirketlerinin bazı hisselerdeki pozisyonlarını azaltmaya yöneldiği görüldü. Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yapılan bildirimlere göre Pusula Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fonu’nun Katılımevim’deki payı yüzde 25,18’den yüzde 24,68’e indirildi.

Tera Portföy Hisse Fonu’nun Manas Enerji’deki payı yüzde 10,12’den yüzde 9,06’ya düşerken, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’nun Pasifik Eurasia’daki payı yüzde 17,82’den yüzde 3,74’e geriledi. Önümüzdeki dönemde benzer portföy değişikliklerine ilişkin KAP bildirimlerinin artması bekleniyor.

Fon getirilerinde sert ayrışma yaşandı

Borsa İstanbul’daki satış dalgası yatırım fonlarının performansına da yansıdı. TEFAS’ta işlem gören fonlar arasında 28 Ağustos sonrasında en yüksek kayıp yüzde 34 ile Bulls Portföy İkinci Serbest Fonu’nda görüldü.

Pusula Portföy Birinci Değişken Fonu yüzde 17,83, Pusula Portföy Mutlak Getiri Hedefli Hisse Senedi Serbest Fonu yüzde 17,21 ve One Portföy Dördüncü Serbest Fonu yüzde 16,13 değer kaybetti.

Aynı dönemde bazı fonlar ise pozitif getiri sağladı. Yabancı hisse senetlerine ağırlık veren Philip Portföy Birinci Serbest Fonu’nun getirisi yüzde 10’u aşarken, Atlas Portföy Serbest Fonu yüzde 5,59 kazandırdı.

Yatırım fonlarından 10,7 milyar liralık net çıkış

SPK fon rehberi değişikliği sonrasında yatırım fonlarında toplam net para çıkışı 10 milyar 669 milyon 226 bin lira olarak hesaplandı. En yüksek nakit çıkışı 28,1 milyar lirayla Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nda gerçekleşti.

Yapı Kredi Portföy İkinci Para Piyasası Serbest Fonu’ndan 14,27 milyar lira, Garanti Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 13 milyar lira ve Deniz Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 11,1 milyar lira çıkış yaşandı.

Buna karşılık Tera Portföy Hisse Senedi Fonu THF’ye 21,7 milyar lira, İş Portföy Üçüncü Serbest Fonu’na ise 10 milyar lira tutarında nakit girişi oldu.

Büyük yatırımcıların fon payları açıklanıyor

Yeni düzenleme kapsamında TEFAS’ta işlem gören fonlarda yüzde 30’un üzerinde paya sahip yatırımcıların kimliklerinin ve fon içindeki oranlarının açıklanması zorunlu hale getirildi.

İlk bildirimlerde Barclays Bank’ın İş Portföy Üçüncü Serbest TL Fonu’nda yüzde 83,96 paya sahip olduğu görüldü. Emin Evim’in Garanti Portföy Para Piyasası Katılım Serbest Fonu’ndaki payı yüzde 40,84, Katılımevim’in Pusula Portföy İkinci Katılım Hisse Senedi Serbest Fonu’ndaki payı ise yüzde 50,86 olarak açıklandı.

TT Mobil İletişim Hizmetleri, İş Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’ndaki yüzde 35,08’lik payını sıfırladı. Türkiye Diyanet Vakfı’nın Aktif Portföy Para Piyasası Katılım Fonu’ndaki payı da yüzde 59,65 olarak kayıtlara geçti.

Yeni kuralların özellikle serbest fonların yüksek ağırlık taşıdığı hisselerde portföy değişikliklerini sürdürmesi bekleniyor. Fonların belirlenen sınırlara ulaşmak için pozisyonlarını yeniden düzenlemesi, önümüzdeki dönemde bazı hisselerde arz ve talep dengesini etkileyebilecek. Küresel piyasalardaki dalgalanmanın da hissedildiği Borsa İstanbul’da, zorunlu fon işlemleri yatırımcıların yakından izlediği başlıklar arasında yer alıyor.