Alüminyum Üretiminde Tarihi Düşüş: Fiyatlar Zirveye Çıktı
Körfez’deki savaşın etkisiyle alüminyum üretimi son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi, fiyatlar ise yükselişe geçti.
Küresel alüminyum piyasasında yaşanan gelişmeler, Orta Doğu’daki savaşın etkileriyle ciddi bir dönüşüm geçiriyor. Özellikle Körfez bölgesinde alüminyum üretimi, son on yılın en düşük seviyesine gerileyerek, Londra Metal Borsası’nda fiyatların 3.670 doların üzerine çıkmasına neden oldu. Analistler, bu durumun küresel baz metal piyasasında büyük bir arz şokuna yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
İran savaşının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, hammadde tedarikini ve bölgedeki eritme tesislerinin faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. Uluslararası Alüminyum Enstitüsü’nün (IAI) verilerine göre, küresel birincil alüminyum üretimi nisan ayında günlük ortalama 197,4 bin tona düşerken, toplam aylık üretim yüzde 5,3 azalarak 5,92 milyon tona geriledi. Bu durum, hem aylık hem de yıllık bazda dikkat çekici bir yavaşlama olarak kaydedildi.
Körfez bölgesindeki üretim, nisan ayında aylık bazda yüzde 29, yıllık bazda ise yüzde 34,6 oranında azalarak 330 bin tona düştü. Bu rakam, Kasım 2013’ten bu yana görülen en düşük üretim seviyesini temsil ediyor. Savaş öncesi dönemde Körfez ülkeleri, küresel alüminyum arzının yaklaşık yüzde 9’unu sağlarken, Çin dışındaki piyasalarda bu oran yüzde 25’e kadar çıkıyordu. Japonya’nın alüminyum ithalatının yüzde 28’i, ABD’nin ise yüzde 21’i bu bölgeden temin ediliyor. Bu nedenle, üretimdeki düşüş sadece bölgesel değil, küresel tedarik zinciri açısından da büyük bir tehdit oluşturuyor.
IAI Genel Sekreteri Jonathan Grant, nisan ayı verilerinin henüz en düşük seviyelerde olmadığını belirterek, Körfez eritme tesislerinin Hürmüz Boğazı üzerinden hammadde tedarik edemediğini ve alternatif kara yolları kullanarak sistemin işleyişini sürdürmeye çalıştıklarını ifade etti.
Emtia ticaretinde öne çıkan Mercuria’nın metal araştırmaları başkanı Nick Snowdon, alüminyum piyasasında yaşanan arz daralmasının sıradan bir durumun ötesine geçtiğini vurguladı. Snowdon, “Alüminyum piyasasındaki arz şoku, 2000 sonrası dönemde baz metal piyasalarının yaşadığı en büyük arz şoklarından biri olabilir,” dedi. Mercuria, yıl sonuna kadar küresel piyasada en az 2 milyon tonluk bir açık olabileceğini tahmin ediyor. Bu rakamın daha da artabileceği belirtiliyor, zira mevcut görünür ve görünmeyen küresel stoklar toplamda yalnızca 3 milyon ton civarında bulunuyor.
Piyasada dikkat çeken bir diğer unsur ise Çin’in durumu. Dünyanın en büyük alüminyum üreticisi olan Çin’de üretim kapasitesi yıllık 45 milyon ton ile sınırlı. ABD ve Avrupa’da ise yeniden devreye alınabilecek önemli bir atıl kapasite bulunmuyor. Bu nedenle, Körfez’deki kaybın kısa sürede telafi edilmesi zor görünmektedir.
Arz endişeleri, Londra Metal Borsası’nda fiyatların sert bir şekilde yükselmesine yol açtı. Alüminyum fiyatları bu hafta ton başına 3.672 dolara çıkarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiziki piyasalardaki primler de tarihi seviyelere tırmandı. ABD’de fiziki metal primi pound başına 1,14 dolara ulaşarak rekor kırarken, Avrupa’da ton başına 599 dolara yükseldi. Piyasadaki bu artış, yalnızca kısa vadeli tedarik sorunlarından kaynaklanmıyor; analistler, dünya genelinde yeni kapasite eksikliği nedeniyle sistemin yapısal olarak kırılgan hale geldiğine dikkat çekiyor.
