Çin, Panama’ya Yönelik Ekonomik Yaptırımlara Başladı
Çin, Panama Yüksek Mahkemesi’nin Hutchison kararına misilleme olarak ekonomik yaptırımlara başladı. Gelişmelerin arka planı detaylıca ele alındı.
Çin hükümeti, Hutchison Limanları aleyhindeki mahkeme kararının ardından Panama’ya karşı ekonomik yaptırımlar uygulamak için harekete geçti. Bloomberg’in haberine göre, Panama Yüksek Mahkemesi’nin Hong Kong merkezli CK Hutchison’ın liman işletme sözleşmelerini askıya alma kararına yanıt olarak, Çin, Panama’daki altyapı projelerine ilişkin mevcut anlaşmaları durdurma talimatı verdi. Bu durum, Hutchison’ın Panama hükümetine karşı tahkim sürecini başlatmasıyla aynı zamana denk geldi.
Geçtiğimiz hafta Panama Yüksek Mahkemesi, CK Hutchison’ın Panama Kanalı çevresindeki iki konteyner limanını işletmesine izin veren sözleşmelerin “anayasaya aykırı” olduğuna hükmetmişti. Bu karar, şirketin küresel portföyündeki önemli bir satış sürecini de olumsuz etkiledi. Hutchison, mahkeme kararına itiraz ederek Panama yetkililerini resmi yazışmaları dikkate almamakla suçladı ve hukuki sürecin devam etmesine rağmen terminal operasyonlarının sürdüğünü belirtti.
Mahkeme kararının ardından CK Hutchison, Panama hükümetine karşı Hong Kong’da tahkim sürecini başlattı. Hukuk analistleri, bu sürecin sonuçlanmasının uzun yıllar alabileceğini ve Hutchison’ın davayı kazanması durumunda Panama’nın tazminat ödemek zorunda kalabileceğini ifade ediyor.
Panama mahkemesinin Hutchison aleyhine verdiği karar, ABD’nin Panama Kanalı çevresindeki Çin etkisine yönelik uyguladığı diplomatik baskının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Beyaz Saray, Çin’i Panama Kanalı’nı “fiilen yönetmekle” suçlarken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Panama’ya yaptığı ziyarette Çin’in varlığını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
CK Hutchison’ın yaklaşık 23 milyar dolarlık liman portföyü satış planı, Panama’daki iki liman işletme hakkının Amerikan yatırım devi BlackRock’a devredilmesini içeriyordu. Bu adım, Washington açısından stratejik bir kazanım olarak görülüyordu. Planın tamamlanması durumunda, portföyün geri kalan kısmının ise Terminal Investment Limited’e satılması hedefleniyordu.
Çin hükümeti, Panama Yüksek Mahkemesi’ni Hutchison aleyhine karar vermekle suçlayarak, bu kararın “hegemonik güçlere boyun eğme” anlamına geldiğini belirtti. Pekin’deki Hong Kong İşleri Ofisi, kararı “tamamen gülünç” olarak nitelendirerek, Panama’nın bu durumu devam ettirmesi halinde ağır bedeller ödeyeceği uyarısında bulundu.
Çin, devlet şirketlerine Panama’daki yeni altyapı projeleriyle ilgili tüm görüşmeleri durdurmaları talimatı verdi. Bu karar, Panama’nın inşaat sektöründeki önemli rolü göz önüne alındığında, ciddi bir ekonomik baskı unsuru olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Çin gümrük yetkililerinin Panama’dan yapılan tarım ürünleri ihracatına ek denetimler uygulamaya başladığı bildirildi. Diğer olası önlemler arasında, Çin’e giden kargoların alternatif limanlara yönlendirilmesi ve bunun Panama’nın liman gelirlerinde kayba yol açması bulunuyor.
Panama yönetimi ise tüm bu baskılara rağmen geri adım atmamış görünüyor. Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, hükümetin yargının bağımsızlığına saygı duyduğunu belirterek, Panama’nın bir “kanunlar ülkesi” olduğunu ve mahkeme kararlarını geçersiz kılma niyetlerinin bulunmadığını ifade etti.
