Bireysel Kredi Kartları KOBİ Kredilerini Geride Bıraktı
Bireysel kredi kartları, KOBİ kredileri dışında tüm kredi türlerini geride bırakarak 2.91 trilyon liraya ulaştı.
ŞEBNEM TURHAN
Son dönemde uygulanan sıkı para politikaları ve makroihtiyati önlemlere rağmen bireysel kredi kartı bakiyeleri hızla artmaya devam ediyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 13 Şubat itibarıyla bireysel kredi kartı bakiyesi 2.91 trilyon liraya ulaşmış durumda. Bu rakam, 3.02 trilyon lira olan tüketici kredilerini yakalarken, 2.61 trilyon lira seviyesindeki taksitli ticari kredileri de geçmeyi başardı. TL cinsindeki kredi türleri arasında bireysel kredi kartını yalnızca KOBİ kredileri aşabiliyor ve bu kredilerin bakiyesi 5.2 trilyon lira olarak kaydediliyor.
Merkez Bankası ve BDDK, finansal istikrarı artırmak ve sıkı para politikası uygulamalarını desteklemek amacıyla TL ve yabancı para kredilerine yönelik çeşitli kısıtlamalar getirmiş durumda. Geçtiğimiz ay BDDK, bireysel kredi kartlarının limitleri ve yeniden yapılandırılmasına dair yeni önlemler açıkladı. İhtiyaç kredileri ve TL cinsinden ticari krediler için de belirli büyüme sınırları mevcut. Merkez Bankası’nın verilerine göre, bireysel kredi kartlarında 30 bin liranın altında olan dönem borçları için azami akdi faiz oranı yüzde 3,25, gecikme faizi ise yüzde 3,55 olarak belirlenirken, 30-180 bin lira arası borçlar için bu oranlar sırasıyla yüzde 3,75 ve yüzde 4,05, 180 bin liranın üzerindekiler için ise yüzde 4,25 ve yüzde 4,55 olarak uygulanıyor. İhtiyaç kredisi faiz oranları ise bankadan bankaya değişiklik göstererek aylık yüzde 2,89 ile 5,39 arasında seyrediyor.
Bireysel kredi kartı bakiyesindeki artış, yüksek enflasyon ve azalan alım gücünün etkisiyle tüketiciler tarafından tercih edilmeye devam ediyor. Merkez Bankası, nakit kullanımının azalmasının da kredi kartı bakiyesinin artmasında etkili olduğunu vurguluyor. BDDK’nın verilerine göre, son bir yıl içinde TL cinsinden krediler nominal olarak yüzde 44,92 artarak 15 trilyon 32 milyar liraya yükseldi. TL cinsindeki tüketici kredileri yüzde 44,72 artışla 3 trilyon 25,8 milyar liraya çıkarken, bireysel kredi kartı bakiyesi nominal olarak yüzde 52,5 artarak 1.91 trilyon liradan 2.91 trilyon liraya ulaştı. Taksitli TL cinsinden ticari krediler de aynı dönemde yüzde 54,1 artarak 1.70 trilyon liradan 2.61 trilyon liraya yükseldi. Kurumsal kredi kartları ise yüzde 47,23’lük artışla 576.8 milyar liradan 849.2 milyar liraya ulaştı. KOBİ kredileri ise yüzde 44,91’lik bir artışla 3.59 trilyon liradan 5.20 trilyon liraya çıktı. Hem bireysel hem de ticari kredili mevduat hesapları da hızlı bir yükseliş gösterdi. Bireysel KMH bakiyesi yüzde 67,11 artışla 785.1 milyar liraya, ticari KMH bakiyesi ise yüzde 49,97 artışla 238.9 milyar liraya ulaştı.
Son bir yıl içinde TL bazlı kredilerin hepsinde nominal olarak yüzde 40’ın üzerinde bir artış gözlemlenirken, taşıt kredileri tek gerileyen kredi türü oldu. Taşıt kredileri, son bir yılda yüzde 31,1 düşüşle 70 milyar liradan 48.2 milyar liraya geriledi. Tüm TL bazlı krediler içinde bireysel kredi kartlarının payı aynı dönemde yüzde 18,4’ten 1 puanlık artışla yüzde 19,4’e çıktı. TL bazlı tüketici ve bireysel kredi kartları bakiyesi içindeki payı ise 1.3 puanlık artışla yüzde 47,7’den yüzde 49,04’e yükseldi.
BDDK’nın ocak sonunda açıkladığı makroihtiyati önlemlere uyum sağlamak amacıyla bankacılık sektörünün üç ay süresi bulunuyor. Yüksek limitli kartlarda kullanılmayan limitlerin azaltılmasına yönelik uygulama, sektörde bazı tepkilere yol açtı. Ancak bankacılık kaynakları, bu durumun ihtiyaç kredilerine yönelime neden olabileceğine dikkat çekiyor. Uygulama henüz başlamadığı için bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredilerindeki büyüme hızı devam etse de bir miktar yavaşlama gözlemleniyor. Merkez Bankası’nın 13 haftalık yıllıklandırılmış verilerine göre, bireysel kredi kartlarındaki büyüme 6 Şubat haftasında yüzde 59,18 iken, 13 Şubat haftasında bu oran yüzde 55,36’ya geriledi. Ticari kredi kartlarında ise büyüme oranı 6 Şubat haftasında yüzde 50,5 iken, 13 Şubat haftasında yüzde 50,43 ile yatay kaldı.
