Küresel Piyasalarda Gerilim ve Dalgalanmalar Devam Ediyor
Küresel piyasalar, Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları sonrası dalgalanma yaşıyor. Enerji fiyatları ve tahvil faizleri yükseliyor.
Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları sonrası gerilim endişeleri yeniden yükseldi. Bu durum, enerji fiyatları ve tahvil faizlerinde belirgin artışlara yol açtı.
Trump, Beyaz Saray’da yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, İran’a yönelik askeri hedeflerinin büyük ölçüde tamamlandığını ve önümüzdeki birkaç hafta içinde çok sert bir darbe indirmeyi planladıklarını ifade etti. Başkan, bu süreçte İran’ı “Taş Devri’ne” geri göndereceklerini belirtti. Ayrıca, ABD’nin İsrail, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn gibi ülkelere olan desteklerinin devam edeceğini vurguladı.
Trump, İran’daki amaçlarının rejim değişikliği değil, mevcut yönetimdeki kişilerin etkisiz hale getirilmesi olduğunu savunarak, eğer anlaşma sağlanamazsa İran’ın elektrik santrallerini hedef alacaklarını belirtti. Ancak petrol tesislerine saldırmayacaklarını, çünkü İran halkına bir şans vermek istediklerini ifade etti.
Bu açıklamalar, Asya ve Avrupa borsalarında negatif bir etki yaratarak, dün pozitif seyir izleyen küresel piyasaların yönünü değiştirdi. Analistler, Trump’ın açıklamalarının piyasalarda beklenen olumlu havayı zedelediğini ve savaşın sona ermesinden ziyade daha da şiddetleneceği endişelerini artırdığını belirtti.
Piyasalarda belirsizlikler artarken, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları ve ekonomik veriler de dikkatle izleniyor. St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, mevcut faiz seviyesinin uygun kalmaya devam edeceğini ve ekonominin seyrine göre faiz oranlarının ayarlanabileceğini ifade etti. Ayrıca, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), IMF ve Dünya Bankası, Orta Doğu’daki savaşın enerji ve ekonomi üzerindeki etkilerini minimize etmek için bir koordinasyon grubu oluşturma kararı aldı.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) da Hürmüz Boğazı’ndaki olası kapanmanın küresel ekonomide baskıyı artırdığını bildirdi. ABD Hazine Bakanlığı ise özel kredi piyasalarındaki gelişmeleri ele almak üzere yerli ve uluslararası sigorta düzenleyicileriyle toplantılar yapacağını duyurdu.
Makroekonomik verilere gelince, ABD’de tarım dışı istihdam verisi öncesinde açıklanan veriler, özel sektör istihdamının mart ayında beklenenden fazla arttığını gösterdi. ADP Araştırma Enstitüsü, özel sektör istihdamının martta 62 bin kişi artış gösterdiğini bildirdi. Ayrıca, imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) de 52,7 ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.
ABD’de mortgage faiz oranları da yükselerek yüzde 6,57 ile son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Jeopolitik gerilimlerin artmasıyla tahvil piyasasında satış baskısı gözlemlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,38’e, 5 yıllık tahvil faizi yüzde 4’ün üzerine, 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 3,86’ya yükseldi.
Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmaların devam etmesi, Brent petrolün varil fiyatını yüzde 6,4 artırarak 107,7 dolara çıkardı. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu artırması bekleniyor, bu durum da merkez bankalarının daha şahin bir duruş sergilemesine yol açabilir.
Dolar endeksi yüzde 0,5 artışla 100 seviyesinin üzerine çıkarken, altının ons fiyatı ise yüzde 2,5 azalarak 4 bin 636 dolardan işlem görüyor. ABD endeks vadeli kontratları, Orta Doğu’daki gerilimlerin artmasıyla güne negatif başladı.
New York borsası, dün Orta Doğu’daki gerilimlerin azalacağına dair iyimserlikle günü yükselişle kapatmıştı. Ancak Trump’ın açıklamaları sonrası, ABD endeks vadeli kontratları negatif bir seyir izledi. Nike’ın hisseleri, şirketin gelir tahminlerinin beklentileri karşılayamaması nedeniyle yüzde 15,6 değer kaybederken, Eli Lilly’nin hisseleri FDA onayı sonrası yüzde 3,8 değer kazandı.
Avrupa borsaları da Trump’ın açıklamalarıyla düşüşle başladı. Euro Bölgesi imalat sanayi PMI verisi 51,6 ile son 45 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle Almanya’nın büyüme tahminleri revize edildi.
Asya borsalarında ise, Trump’ın açıklamaları sonrası sert satış baskısı gözlemlendi. Japonya Merkez Bankası’nın faiz artırımına gidebileceği yönündeki öngörüler artarken, Japonya’nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,78’e yükseldi. Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Kospi yüzde 4,2, Hang Seng yüzde 1,1 ve Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 değer kaybetti.
Borsa İstanbul, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek BIST 100 endeksini yüzde 1,15 değer kazanarak 12.937,87 puandan kapattı. Dolar/TL ise yüzde 0,1 artışla 44,4742’den işlem gördü. Bugün Türkiye’de haftalık para ve banka istatistikleri ile ABD’de dış ticaret dengesi ve işsizlik maaşı başvuruları takip edilecek.
