Sardes Antik Kenti’nde 2.500 Yıllık Heykel Bulundu

Sardes Antik Kenti’nde 2.500 yıllık anıtsal heykel gün yüzüne çıkarıldı. Heykel, Lidya kültürüne dair önemli bilgiler sunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa’nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazılarda, yaklaşık 2.500 yıllık bir genç erkek heykelinin gün yüzüne çıkarıldığını duyurdu. M.Ö. 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen 2,2 metre yüksekliğindeki bu mermer heykel, anıtsal boyutları ve iyi korunmuş yapısıyla dikkat çekiyor. Heykel, Lidya kültürünün izlerini taşıyan giysi detaylarıyla dönemin sanat ve toplumsal yaşamına dair önemli bilgiler sunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün koordinesinde yürütülen kazı çalışmalarında, ayakta duran genç bir erkeği temsil eden bu heykel bulundu. Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Sardes’te Anadolu arkeolojisine ışık tutacak eşsiz bir keşif! M.Ö. 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlenen bu heykel, anıtsal boyutu ve dikkat çekici ayrıntılarıyla heykeltıraşlık sanatının nadir örnekleri arasında yer alıyor” ifadelerini kullandı.

Heykelin, Roma Dönemi’nde Sardes’in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanıldığı ve yüzü aşağıya bakacak şekilde yerleştirildiği tespit edildi. Bu yerleştirme, eserin yüz hatlarının yüzyıllar boyunca korunmasını sağlamış. Heykelin üzerindeki alışılmadık giysi detayları ise Lidya kültürünün izlerini barındırıyor. Elinde bir meyve tutan heykel, dönemin Sardis’indeki yaşamı ve inanç dünyasını anlamamıza yardımcı olacak önemli veriler sunuyor. Ayrıca, heykelin yüzeyinde günümüze ulaşmış olabilecek boya izlerinin de araştırılacağı belirtildi. Çalışmalar tamamlandıktan sonra bu değerli eser Manisa Müzesi’nde sergilenecek.

M.Ö. 470-450 yılları arasına tarihlendirilen heykelin mevcut yüksekliği 2,2 metre olarak belirlendi. İnsan boyutlarını aşan bu ölçüleriyle eser, döneminin nadir örnekleri arasında yer almakta. Heykel, iki büyük parça halinde bulundu ve ayakları ile bazı küçük parçalarının eksik olduğu tespit edildi.

Kazı çalışmaları sırasında çevresi dikkatle temizlenen heykel, uzman ekip tarafından güvenli bir şekilde bulunduğu yerden kaldırıldı. Heykel, dik duruşu ve uzun saçlarıyla M.Ö. 6. yüzyıl örneklerini anımsatırken, yüz hatları ve anatomik ayrıntıları M.Ö. 5. yüzyılın ilk yarısına işaret ediyor. Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation ve ince bir chiton bulunuyor. Bu giysi biçimi, Anadolu ve Yunanistan’daki benzer heykellerde rastlanmayan bir özelliğe sahip, bu da eserin yerel özelliklerini ve Lidya kültürüyle olan bağını ortaya koyuyor.

Heykelin sağ elinde, bir tanrıya ya da tanrıçaya adak olarak sunulmak üzere taşıdığı düşünülen bir meyve bulunuyor. Bu meyvenin ayva olabileceği üzerinde duruluyor. Eser, Sardes’in Ahameniş Pers İmparatorluğu’nun batı eyaletinin satrap başkenti olduğu döneme tarihleniyor. Anıtsal heykel, Ege’de gelişen klasik sanat anlayışı ile Lidya’nın giyim geleneklerini ve görsel dilini bir araya getirmesi açısından dikkat çekiyor.

Akdeniz coğrafyasında erken dönemlere tarihlenen bu büyüklükte ve iyi korunmuş anıtsal heykellere nadiren rastlanması, buluntunun Anadolu arkeolojisi açısından önemini artırıyor. Eserin, M.Ö. 5. yüzyılın başlarında Sardes’te yaşayan seçkin kesimin kültürü, inançları ve gündelik yaşamına dair yeni veriler sunması bekleniyor. Antik Çağ’da bu tür mermer heykellerin çoğunlukla boyalı olduğu biliniyor. Uzun yıllar toprak altında kalan Sardes heykelinin yüzeyi ise kalın ve sert bir birikinti tabakasıyla kaplı bulunuyor.

Konservasyon ekibi, eserin üzerinde günümüze ulaşmış olabilecek pigmentlere zarar vermeden temizlik yapılması için kapsamlı bir bilimsel çalışma yürütecek. Antik polikrom heykel uzmanlarının da katkı sunacağı bu çalışmalar kapsamında heykelin yüzeyindeki ve çevresindeki toprakta bulunabilecek boya izleri incelenecek. Temizlik, bilimsel inceleme ve restorasyon işlemleri tamamlandıktan sonra eser, Manisa Müzesi’nde sergilenecek.