Pamuk Fiyatlarında Tarihi Yükseliş: Arz Açığı Endişesi
Pamuk fiyatları, arz açığı ve hava koşulları nedeniyle yükselişe geçti. Küresel tüketim artarken, üretim düşüyor.
Pamuk piyasasında son zamanlarda kaydedilen fiyat artışları dikkat çekiyor. ICE pamuk vadeli işlemleri, geçtiğimiz hafta 89,30 sent/libre seviyesine ulaşarak son 28 ayın en yüksek düzeyine çıktı. Fiyatlar, aylık bazda %8,93, yıllık bazda ise %32,94 oranında bir artış gösterdi. Bu yükselişin arkasında sadece spekülatif fonların alımları değil, aynı zamanda küresel arz ve talep dengesinin bozulabileceğine dair endişeler de bulunuyor.
Piyasalardaki en önemli değişim, pamuk tüketiminin üretimi geçmeye başlaması. ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) ağustos tahminlerine göre, küresel pamuk tüketiminin 122,9 milyon balyaya ulaşarak son altı yılın en yüksek seviyesine çıkması bekleniyor. Öte yandan, küresel üretimin ise 117,6 milyon balyaya gerilemesi öngörülüyor. Bu durum, dünya pamuk piyasasında belirgin bir arz açığının ortaya çıkabileceğini gösteriyor.
Hava Koşulları ve Üretim Endişeleri
Fiyat artışını tetikleyen en önemli faktörlerden biri, üretim bölgelerindeki olumsuz hava koşulları. ABD’de pamuk kalitesinin iyi veya mükemmel olarak sınıflandırılan oranı, iki hafta önce %46 iken, geçen hafta %40’a ve son verilerde %38’e düştü. Kuraklık ve yüksek sıcaklıklar, özellikle önemli üretim alanlarında verim kaybı endişelerini artırıyor. Ayrıca, El Niño koşullarının eylül ayına kadar güçlenmesi bekleniyor, bu da piyasada hava riski oluşturuyor. Çin’in Xinjiang bölgesinde ekim alanlarını %10’dan fazla azaltması, küresel arz üzerindeki baskıyı artıran bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.
Fonların net uzun pozisyonlarını 78.668 kontrata çıkararak fiyat artışını hızlandırması da önemli bir etken. Ancak son bir ayda yaşanan yaklaşık %9’luk artış, %10,9’luk bir yükselişle birlikte piyasayı kar satışlarına karşı hassas hale getiriyor.
Yükselişi Destekleyen Unsurlar
Küresel pamuk tüketiminin 122,9 milyon balyaya ulaşması ve üretimin 117 milyon balyada kalması, stokların hızla erimesine neden oluyor. ABD’de ürün kalitesinin %38’e düşmesi, aşırı sıcaklar ve El Niño tehdidi, hasat beklentilerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ABD’nin ihracat taahhütleri 4,235 milyon balyaya ulaşırken, Vietnam’ın ithalatının 8 milyon balyaya çıkması bekleniyor. Fon alımlarının net uzun pozisyonları 78.668 kontrata yükseltmesi de fiyat hareketine ivme kazandırıyor. Enerji fiyatlarının yüksek kalması, polyester üretim maliyetlerini artırarak doğal elyaf lehine bir avantaj sağlayabilir.
Düşüş getirebilecek faktörler arasında ise tekstil sektöründeki zayıflık, Çin ve Türkiye’deki düşük kapasite kullanımı nedeniyle pamuk talebinin sınırlanması, petrol fiyatlarındaki olası düşüşlerin sentetik elyafı ucuzlatması ve bu durumun pamuktan pazar payı alması yer alıyor. Ayrıca, son bir aydaki %10,9’luk artış, fonların hızlı pozisyon kapatması durumunda sert bir düzeltme riskini artırıyor. Küresel ekonomide giyim harcamalarında yaşanacak bir yavaşlama da 2027 yılına yönelik güçlü tüketim tahminlerini zayıflatabilir.
Fiyat Hedefleri ve Piyasa Beklentileri
Analistler, yılın son çeyreği için pamuk fiyatlarının 90-92 sent/libre aralığında işlem görmesini öngörüyor. ABD ve Çin’deki hasadın beklentilerin altında kalması, küresel stoklardaki gerilemenin hızlanması ve fiziksel piyasadaki talebin güçlü kalması durumunda bu seviyelerin aşılması mümkün görünüyor. Vadeli piyasalarda Mart-Mayıs 2027 kontratlarının şimdiden 90,40-91,35 sent/libre aralığında işlem görmesi, piyasanın yüksek fiyatların geçici bir hareket olmayabileceği yönündeki beklentisini yansıtıyor.
