BM Çölleşme Zirvesi Moğolistan’da Başladı ve Fonlar Hedefleniyor

Birleşmiş Milletler’in iki yılda bir düzenlediği çölleşme ile mücadele müzakereleri, 17 Ağustos’ta Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’da başladı. Zirveye katılan birçok ülke, Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi’nin (UNCCD) 17. Taraflar Konferansı’nda bir araya geldi. Bu toplantının temel amacı, savunmasız ülkelerin kuraklık ve arazi bozulması ile mücadelesine destek olmak için taahhüt edilen 12 milyar dolardan fazla kaynağın harekete geçirilmesi olarak belirlendi.

UNCCD İcra Sekreteri Yasmine Fouad, müzakerelerin çok taraflılığa dair olumlu bir sinyal vereceğini ifade etti. İki yıl önce verilen milyarlarca dolarlık fonun, gelişmekte olan ülkelerde uygulanacak projelerle hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Dünya genelindeki ülkeler, artan gıda fiyatları ve su kıtlığının etkileriyle mücadele ederken, Dünya Gıda Programı (WFP) ‘süper El Niño’ hava sisteminin 50 milyon insanı daha açlıkla karşı karşıya bırakabileceğini öngörüyor.

Fouad, ülkelerin bu riskin farkına varmaya başladığını belirterek, gıda güvencesinin tartışmaların merkezinde yer aldığını dile getirdi. Arazi iyileştirmeleri ile gıda güvenliğinin sağlanabileceğini ifade eden Fouad, bu konunun finansal girişimlerin bir parçası olması gerektiğini vurguladı.

UNCCD, 1992 yılında Rio de Janeiro’daki Dünya Zirvesi’nde imzalanan üç çevre anlaşmasından biridir. Bu anlaşma, 2015 Paris Anlaşması’nın temelini oluşturan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) ve biyoçeşitliliği korumaya yönelik hedefleri içeren Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) ile birlikte yürütülmektedir. Son 30 yıl boyunca çölleşme anlaşması, diğer iki anlaşmaya kıyasla daha az ilgi görmüş ve kayda değer ilerlemeler kaydedilmemiştir.

Ancak son zamanlarda bu durum değişim göstermeye başladı. Suudi Arabistan, yıllardır sera gazı emisyonları ile ilgili adımları engelleyen bir ülke olmasına rağmen, UNCCD’ye büyük destek vermektedir. 2024 yılında UNCCD COP16 zirvesine ev sahipliği yapacak olan Suudi Arabistan, bu zirve için yüz milyonlarca dolarlık taahhütlerde bulunmuş ve müttefikleriyle birlikte daha büyük fonlar vaadinde bulunmuştur.

ABD ise, Donald Trump’ın Paris Anlaşması’ndan çekilmesine rağmen UNCCD’deki üyeliğini sürdürmektedir. Suudi Arabistan Çevre Bakan Yardımcısı Osama Faqeeha, arazi bozulması ve kuraklığın gıda güvenliği, su güvencesi, biyoçeşitlilik ve iklim dayanıklılığı üzerinde ciddi etkileri olduğunu belirtti. Riyad’daki COP16’nın, küresel farkındalık ve arazi yönetimi konularında tarihi bir dönüm noktası olacağını ifade etti.

28 Ağustos’a kadar sürecek olan COP17 görüşmelerinin odak noktası, Suudi Arabistan liderliğinde 2024 yılında kurulan Riyad Küresel Kuraklık Direnci Ortaklığı’nın işlevselliği olacaktır. Bu girişim kapsamında, ülkeler ve kurumlar, kuraklık ve arazi bozulmasından etkilenen 74 ülkeye yardım etmek amacıyla yedi yıl içinde 12 milyar dolarlık taahhüt vermiştir. Ancak bu miktar, UNCCD’nin tahminlerine göre bozulan arazilerin onarılması, çölleşmenin durdurulması ve toprağın yeniden ıslahı için gerekli olan toplam 2,6 trilyon dolarlık ihtiyacın yanında oldukça küçük kalmaktadır.

Buna rağmen, verilen taahhütler önemli bir adım teşkil etmekte ve küresel çevre finansmanına katkı sunma potansiyeli taşımaktadır. Fouad, 70’ten fazla ülkenin kuraklık yönetim planlarını sunduğunu ve bu planların somut projelere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. Şu ana kadar taahhüt edilen 12 milyar doların tamamı kamu sektöründen sağlanmış olsa da, özel sektörden ek kaynak yaratma çabaları da sürmektedir. Fouad, gıda şirketleri, tekstil üreticileri ve su ile tarım ürünlerine bağımlı diğer sektörlerin bu süreçte aktif rol oynaması gerektiğini vurguladı.