Yabancı Turistlerin Harcama Alışkanlıkları Değişiyor

Türkiye’de turist harcamaları artarken, sağlık turizmi ve yeme-içme harcamaları öne çıkıyor.

Yener Karadeniz

Yüksek enflasyon ve Türkiye’nin, birçok Avrupa ülkesinden daha pahalı hale gelmesi, yabancı turistlerin harcama alışkanlıklarını köklü bir şekilde değiştirdi. 2026’nın ikinci çeyreğinde, Türkiye 15,8 milyon turisti ağırlayarak 15,66 milyar dolarlık turizm geliri elde etti. Bu gelirin 3,29 milyar doları yeme-içme harcamalarından, 1,22 milyar doları giyim ve ayakkabıdan, 512 milyon doları hediyelik eşyadan, 834 milyon doları ise sağlık harcamalarından oluştu. Yeme-içme, giyim-ayakkabı ve hediyelik eşya harcamalarının toplamı, turizm gelirinin yüzde 32’sini oluşturdu.

İkinci çeyrek verileri, turistlerin zorunlu harcamalarını artırırken, alışveriş harcamalarını azalttığını gösteriyor. Yeme-içme harcamaları, 2025’in ikinci çeyreğinde 3,13 milyar dolarken, bu yıl 3,29 milyar dolara yükseldi. Giyim ve ayakkabı harcamaları ise 1,56 milyar dolardan 1,22 milyar dolara gerileyerek yaklaşık yüzde 22, hediyelik eşya harcamaları da 595 milyon dolardan 512 milyon dolara düşerek yüzde 14 azaldı. Son dört yılın verileri benzer bir tabloya işaret ediyor; 2023’te 1,36 milyar dolar olan giyim-ayakkabı harcamaları, 2024 ve 2025’te artış gösterse de 2026’da yeniden geriledi. Hediyelik eşya harcamalarında da 2025’te ulaşılan 595 milyon dolarlık seviyenin altına inildi. Bu durum, yüksek fiyatların turistleri alışverişten kaçınmaya yönlendirdiğini ortaya koyuyor.

İkinci çeyrek verileri arasında en dikkat çekici artış sağlık harcamalarında görüldü. 2025’in ikinci çeyreğindeki 749 milyon dolardan 834 milyon dolara yükselen sağlık harcamaları, yaklaşık yüzde 11 artış gösterdi. Uzmanlar, bu artışın özellikle saç ekimi, estetik cerrahi ve diğer medikal uygulamalara yönelik yabancı talebin etkisiyle gerçekleştiğini belirtiyor.

Türkiye’nin turizm gelirlerinin yapısında önemli bir değişim yaşanıyor. Yabancı ziyaretçiler, yüksek fiyatlar nedeniyle giyim ve hediyelik eşya alışverişini azaltırken, yeme-içme gibi zorunlu harcamalarını ve sağlık hizmetlerine yönelik harcamalarını artırıyor. Böylece Türkiye’nin turizm gelirlerinde alışveriş odaklı yapı zayıflarken, sağlık turizminin önemi her geçen yıl artış gösteriyor.

Yılın ilk yarısı değerlendirildiğinde de turistlerin harcama alışkanlıklarındaki değişim net bir şekilde gözlemleniyor. TÜİK verilerine göre, 2026’nın ilk altı ayında yeme-içme harcamaları 5,90 milyar dolara ulaşarak son dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Giyim ve ayakkabı harcamaları ise 2,20 milyar dolara gerileyerek, 2023’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Hediyelik eşya harcamaları da 890 milyon dolar ile geçen yılın aynı dönemindeki 1,05 milyar doların yaklaşık yüzde 15 altında kaldı. Sağlık harcamaları ise 1,58 milyar dolara yükselerek, geçen yılın ilk yarısındaki 1,39 milyar doların üzerine çıktı.

Turistlerin geliş amacı verileri de harcama kalıplarındaki değişimi doğruluyor. 2026’nın ilk yarısında alışveriş amacıyla Türkiye’yi ziyaret eden yabancı sayısı 1 milyon 688 bine gerileyerek, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 8 düştü. Toplam ziyaretçiler içindeki payı yüzde 6,5’ten yüzde 6,8’e sınırlı bir artış gösterirken, pandemi sonrası elde edilen güçlü yükseliş ivmesi kayboldu. Sağlık ve tıbbi nedenlerle gelen ziyaretçi sayısı da ilk yarıda 563 bine gerileyerek, geçen yıla göre yaklaşık yüzde 22 azaldı. Ancak sağlık harcamalarının 1,58 milyar dolara çıkması, kişi başına harcamanın önemli ölçüde arttığını gösteriyor.