Yenilenebilir Enerji İstihdamı Artışı Beklentileri Karşılayamadı

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan yeni bir rapor, yenilenebilir enerji sektöründeki istihdam artışının, rekor seviyelerdeki kapasite artışına rağmen, 2023 ile 2024 yılları arasında yalnızca %2,3 oranında gerçekleştiğini ortaya koydu. Bu dönemde toplam istihdam 16,6 milyon kişiye ulaştı. Güneş fotovoltaik sektörü, bu alandaki istihdamda liderliğini sürdürmeye devam ediyor.

Rapor, jeopolitik gerilimler ve hızla artan otomasyonun, yenilenebilir enerji iş gücü üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekiyor. Bu bağlamda, yerel tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve daha kapsayıcı bir iş gücü yapısının oluşturulması için kamu politikalarının etkinliğinin artırılması gerektiği vurgulanıyor.

Yenilenebilir enerji istihdamındaki bölgesel dengesizlikler 2024 yılında da devam etti. Çin, entegre ve büyük ölçekli tedarik zincirleri sayesinde hem üretim kapasitesinde hem de ekipman imalatında dünya genelinde liderliğini korudu. 2024 yılı itibarıyla Çin’de yaklaşık 7,3 milyon yenilenebilir enerji istihdamı yaratıldı ve bu rakam küresel toplamın %44’ünü oluşturdu. Avrupa Birliği, 1,8 milyon kişiyle ikinci sırada yer alırken, Brezilya’nın istihdamı 1,4 milyona ulaştı. Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde ise istihdam artışı sınırlı kaldı.

IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, enerji dönüşümünde insan faktörünün önemine vurgu yaparak, yenilenebilir enerji kullanımının hızla arttığını ancak bu sürecin sosyal boyutunun da en az teknolojik gelişmeler kadar önemli olduğunu belirtti. La Camera, hükümetlere, ticaret ve sanayi politikaları aracılığıyla yatırımların teşvik edilmesi ve yerel kapasitenin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Yenilenebilir enerji istihdamındaki coğrafi dengesizliklerin, uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerekliliğini hatırlattığını ifade eden La Camera, enerji dönüşümünde geri kalan ülkelerin desteklenmesinin kritik öneme sahip olduğunu söyledi. Bu destek, hem 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması hedefi hem de sosyo-ekonomik faydaların toplum genelinde hissedilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Teknolojik açıdan bakıldığında, güneş fotovoltaik sektörü, 2024 yılında 7,3 milyon kişiye istihdam sağladı. Dünya genelindeki güneş enerjisi istihdamının %75’i Asya ülkelerinde yoğunlaşırken, Çin tek başına 4,2 milyon kişilik istihdamla dikkat çekiyor. Güneş enerjisinin ardından sıvı biyoyakıtlar 2,6 milyon iş imkanı sunarken, hidroelektrik enerji 2,3 milyon ve rüzgar enerjisi 1,9 milyon istihdamla sıralamada yer aldı.

Raporda, yenilenebilir enerji iş gücünde kapsayıcılığın artırılması gerektiği vurgulanıyor. Adil bir enerji geçişinin, kadınlar ve engelliler gibi toplumsal grupların dışlanmamasını gerektirdiği belirtiliyor. Bu grupların potansiyelinin yeterince değerlendirilmediği ifade edilerek, kasıtlı ve sistematik politikalara ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor.