Borsa İstanbul’un 13 Yıllık Dönüşüm Süreci ve Gelişmeleri
Borsa İstanbul, 2013’teki dönüşümünden bu yana önemli bir büyüme kaydetti. İşte 13 yılın gelişmeleri ve yenilikleri.
Borsa İstanbul, 5 Nisan 2013 tarihinde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın (İMKB) dönüşümü ile yeni bir yapıya kavuştu. Bu dönüşümle birlikte, borsa endekslerinde kullanılan “İMKB” kısaltması da “BIST” olarak değiştirildi. 13 yıl süresince, Borsa İstanbul, 609 hisse senedi ile birlikte vadeli işlem sözleşmeleri, opsiyonlar ve varantların işlem gördüğü geniş bir piyasa haline geldi.
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, 1985 yılında resmi olarak açıldı ve 1986’da 19 hisse senedi ile işlem yapmaya başladı. 1987 yılında borsa endeksleri günlük olarak hesaplanmaya başlandı. 1993 yılında ise 50 şirketle bilgisayarlı alım-satım sistemine geçildi ve İMKB, ABD Menkul Kıymetler ve Borsalar Federasyonu tarafından kabul görmüş bir borsa olarak tanımlandı.
1996’da, Uluslararası Pazar bünyesinde Uluslararası Tahvil ve Bono Piyasası kuruldu. 1997 yılında Hazine tarafından yurt dışında satılmak üzere çıkarılan 40 uluslararası tahvil ile bu piyasada işlemler başladı. 2000 yılında, Kırgız Borsası’na ve Bakü Borsası’na ortaklıklar gerçekleştirildi.
2004 yılında, katılma belgelerinin şeffaf bir piyasada işlem görmesi amacıyla Borsa Yatırım Fonu Pazarı kuruldu. 2007’de Hisse Senetleri Piyasası’nda açılış seansı uygulamasına geçildi ve seans kapanış saati 17.00’ye uzatıldı. 2009 yılında Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) devreye alındı.
2010 yılında, varantlar borsada işlem görmeye başladı. 2011’de Bankalararası Repo-Ters Repo Pazarı kuruldu. 2012 yılında İMKB bünyesinde Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) faaliyete geçti ve 2019’da işlem hacmi ortalama 5 milyar liraya ulaştı.
2013’te İMKB, Borsa İstanbul AŞ’ye dönüşerek yeni bir vizyonla hizmet vermeye başladı. 2015’te BISTECH teknolojisi devreye alındı ve borsa, iki seans uygulamasından tek seans uygulamasına geçti. 2018’de swap piyasası kuruldu ve 2019’da TL-dolar ve TL-avro işlemleri günlük 3 milyar dolara ulaştı.
Borsa İstanbul, 2019’da TLREF Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı’nı hesaplamaya başladı. 2022’de emtia sertifikaları işlem görmeye başladı ve 2023’te yeni endeksler hesaplanmaya başlandı. Ayrıca, 2024’te bakır vadeli işlem sözleşmeleri ile gümüş, platin ve paladyum endekslerinin hesaplanması planlanıyor.
2026’nın ilk çeyreğinde, 14 yeni şirketin borsada işlem görmesi bekleniyor. Borsa İstanbul, Yıldız Pazar’da 251, Ana Pazar’da 276 ve Alt Pazar’da 49 şirketle toplamda 609 hisse senedine ev sahipliği yapıyor.
