Türkiye, ABD Yaptırımlarından Kaçınmak İçin Gaz Stratejisi Geliştiriyor
Türkiye, ABD yaptırımlarından etkilenmemek için Rusya ve İran gazı tedarikinde diplomatik denge sağlıyor.
Türkiye, Rusya’dan doğal gaz alımını sürdürürken, ABD’nin uyguladığı yaptırımlardan etkilenmemek amacıyla diplomatik ve ticari denge politikası geliştirmekte. Bu çerçevede, İran gazı için de muafiyet talep edilmesi planlanıyor. Washington’dan alınan geçici muafiyetlerle ödemeler devam ederken, Türkiye bir yandan ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımlarını artırmakta, diğer yandan Amerikan enerji altyapısına yatırım yapma planları ile Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmaya çalışıyor.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre, Türkiye ve Slovakya, Rusya’ya yapılan doğal gaz ödemeleri için ABD’den aldıkları muafiyetin süresini Mayıs ayına kadar uzattı. Bu muafiyetler, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rus finans sistemine uygulanan yaptırımların enerji ticaretini olumsuz etkilemesini engellemeyi amaçlıyor. Washington, Kasım ayında Rusya’nın önemli bankalarından biri olan Gazprombank’ı yaptırım listesine almıştı ve bu durum, Rus gazı kullanan Avrupa ülkeleri için önemli bir ödeme riskine yol açmıştı.
Türkiye, Macaristan ve Slovakya ile birlikte Aralık ayında ilk muafiyeti alan ülkeler arasında yer aldı. Böylece TurkStream üzerinden gelen Rus gazının ödemelerinde önemli bir engel aşılmış oldu. Türkiye ve Macaristan, Rus gazını Karadeniz altından geçen TurkStream hattı üzerinden temin ediyor. Ukrayna’nın 2024’te Rus gazının Avrupa’ya transitini durdurmasının ardından, Slovakya’nın TurkStream gazına bağımlılığı artmış durumda. Slovakya’nın ana ithalatçısı SPP, Şubat ayında Gazprom’un bu hat üzerinden yeniden sevkiyata başladığını duyurdu.
Enerji sektörü kaynaklarına göre, Türkiye, Rus gazına ek olarak İran kaynaklı enerji ödemeleri konusunda da ABD’den muafiyet talep etmeye hazırlanıyor. Bu adım, Ankara’nın çoklu tedarik yapısını koruma ve enerji arz güvenliğini sürdürme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin süresi dolmak üzere olan Rus gazı ithalat sözleşmelerini bir yıl uzattığını açıkladı. Türkiye, Avrupa’da Rus gazı almaya devam eden son büyük pazar konumunda bulunuyor ve Gazprom ile olan sözleşmeleri kapsamında yıllık 22 milyar metreküp gaz ithalatı gerçekleştiriyor.
Türkiye’nin devlet doğalgaz ithalatçısı BOTAŞ, son yıllarda LNG tedarikini çeşitlendirmek amacıyla uzun vadeli anlaşmalar imzaladı ve bu LNG’nin önemli bir kısmı ABD’den geliyor. Bakan Bayraktar, Gazprom’dan yapılacak tedarikin 2026’da da süreceğini, ancak uzun vadeli kontratlar yerine kısa vadeli anlaşmalara ağırlık verileceğini belirtti. Ayrıca, Ankara, sadece LNG ithalatıyla sınırlı kalmayıp, ABD’de gaz üretimine yatırım yapmayı da değerlendiriyor. Bu bağlamda, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), ABD’li enerji devleri Chevron ve Exxon ile görüşmeler yürütüyor. Olası bir anlaşmanın önümüzdeki ay sonuçlanabileceği ifade ediliyor.
ABD, bu yıl 5,5 milyar metreküp ile Türkiye’nin dördüncü büyük doğal gaz tedarikçisi konumuna yükseldi. Türkiye’nin enerji politikası, çok yönlü bir denge arayışını yansıtıyor. Ankara, Rus gazını tamamen terk etmemekle birlikte, ABD LNG’si ve Amerikan enerji yatırımları ile yaptırım riskini azaltmayı ve Batı ile ilişkilerde manevra alanı yaratmayı hedefliyor.
