Küresel İş Birliği İklim ve Temiz Teknolojilerle Güçleniyor
Jeopolitik gerilimlere rağmen, küresel iş birliği iklim ve temiz teknolojiler alanında artış gösteriyor.
Dünya Ekonomik Forumu (WEF) tarafından yayınlanan Küresel İş Birliği Barometresi 2026 raporu, jeopolitik gerilimler ve artan belirsizliklere rağmen uluslararası iş birliğinin tamamen sona ermediğini, aksine belirli stratejik alanlarda yeniden şekillendiğini gösteriyor. Raporda, iklim kriziyle mücadele, doğal varlıkların korunması ve temiz teknolojilerin yaygınlaştırılması gibi konuların, küresel iş birliğinin en sağlam alanları arasında yer aldığı vurgulanıyor.
Raporda, küresel iş birliği beş ana başlık altında incelendi: ticaret ve sermaye, inovasyon ve teknoloji, iklim ve doğal sermaye, sağlık ve refah ile barış ve güvenlik. Bu alanlar arasında iklim ve doğal sermaye ile teknoloji ve inovasyon odaklı iş birliklerinde belirgin bir toparlanma gözlemleniyor.
WEF Başkanı Børge Brende, geleneksel çok taraflı yapıların zayıfladığı bir dönemde, daha esnek ve konu bazlı iş birliği modellerinin öne çıktığını belirterek, “Küresel sistem ciddi baskılar altında olsa da iş birliği tamamen ortadan kalkmış değil; biçim değiştirerek yoluna devam ediyor,” değerlendirmesinde bulundu.
Rapora göre, iklim ve doğal sermaye alanındaki iş birliği hâlâ küresel hedeflerin gerisinde kalmasına rağmen son yıllarda önemli bir ivme kazanmış durumda. Temiz enerji teknolojilerine yönelik yatırımların artması, güneş ve rüzgâr enerjisi kurulumları ile elektrikli araç pazarında rekor seviyelere ulaşılmasını sağladı. Bu gelişmeler, ülkeler arasında teknoloji transferi, tedarik zinciri entegrasyonu ve finansman iş birliklerinin güçlendiğine işaret ediyor.
Özellikle Asya ve Avrupa merkezli bölgesel iş birliklerinin, enerji güvenliği ile düşük karbonlu büyüme hedeflerini bir arada ele alan yeni modeller sunduğu vurgulandı. Raporda, temiz teknolojilerin yaygınlaşmasının yalnızca iklim hedefleri açısından değil, aynı zamanda ekonomik dayanıklılık ve rekabet gücü bakımından da kritik olduğu ifade edildi.
Ancak barış ve güvenlik alanında iş birliği göstergelerinin zayıfladığına dikkat çekilen raporda, ticaret ve sağlık alanlarında daha durağan bir tablo olduğu belirtildi. Uzmanlar, bu kırılganlığın iklim ve doğa temelli iş birliklerini dolaylı olarak etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
WEF, küresel iş birliğinin yeniden güçlendirilmesinin, iklim eylemlerinin hızlandırılması ve temiz teknoloji yatırımlarının ölçeklendirilmesi açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor. Raporda, ülkelerin ortak hedefler etrafında daha güçlü politik uyum ve uzun vadeli iş birliği mekanizmaları geliştirmesi gerektiği çağrısı yapılıyor.
