Kış Öncesi Doğal Gaz Piyasasında Riskler Devam Ediyor
Doğal gaz fiyatları düşse de Avrupa’nın kış öncesi arz güvenliği tehlikeleri sürüyor. Uzmanlar, depolama seviyelerinin yetersizliğine dikkat çekiyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle Avrupa’da doğal gaz fiyatları son haftalarda yeniden megavatsaat başına 55 Euro seviyelerine geriledi. Ancak uzmanlar, bu düşüşe rağmen kış öncesi arz güvenliğine dair önemli risklerin devam ettiğini vurguluyor.
Hollanda merkezli TTF sanal ticaret noktasında ön ay kontratları, savaş öncesinde yaklaşık 40 Euro seviyelerinde işlem görüyordu. Temmuz ayı sonunda Hürmüz Boğazı üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarındaki olası aksaklıklar nedeniyle fiyatlar 60 Euro’ya kadar yükseldi. Bu artış, Avrupa’nın kışa hazırlık sürecinde LNG arzının daralabileceği endişeleriyle tetiklendi. Özellikle Katar’dan gelecek LNG sevkiyatlarının aksayabileceği ihtimali, Avrupa’nın Asyalı alıcılarla daha fazla rekabet etme zorunluluğunu artırdı.
IEA’dan Uyarılar
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan Gaz Piyasası Raporu, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel gaz piyasasında arz güvenliğine ilişkin belirsizlikleri artırdığını ortaya koyuyor. LNG ithalatına bağımlı bölgeler, bu durumdan daha fazla etkileniyor. Ancak son günlerde ABD ile İran arasında başlayan diplomatik temaslar ve Katar’dan LNG sevkiyatlarının yeniden başlayabileceği beklentileri, piyasalardaki risk primini önemli ölçüde azaltmış durumda. Bu gelişmelerle birlikte TTF fiyatları yeniden 55 Euro seviyelerine geriledi.
Öte yandan, enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects, piyasanın diplomatik gelişmeleri fazla iyimser bir şekilde fiyatladığını değerlendiriyor. Şirket, Avrupa’nın doğal gaz piyasası açısından en belirleyici unsurun, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların ne kadar hızlı normale döneceğinden ziyade, kıtanın kışa hangi depo doluluk seviyeleriyle gireceği olduğunu ifade ediyor.
Almanya’nın Kırılgan Durumu
Energy Aspects verilerine göre, Avrupa Birliği’nin doğal gaz depoları 23 Haziran itibarıyla yaklaşık 50 milyar metreküple kapasitenin yüzde 46’sına ulaştı. Bu seviye, geçen yılın aynı dönemine göre 10,6 milyar metreküp, son beş yıl ortalamasına göre ise yaklaşık 15 milyar metreküp daha düşük. Yaz aylarında LNG piyasasında yaşanan sıkışıklık ve TTF vadeli fiyat eğrisinin depolamayı teşvik etmeyen yapısı nedeniyle gaz enjeksiyonu beklenenden yavaş ilerledi. Mevcut hızın devam etmesi halinde Avrupa’nın ekim sonunda depolarını kapasitenin yaklaşık yüzde 75’ine kadar doldurabileceği öngörülüyor. Ancak Energy Aspects, daha güçlü enjeksiyonların gerçekleşmesi durumunda bile bu oranın en fazla yüzde 78’e ulaşacağını belirtiyor. Her iki seviyenin de sert bir kış için yeterli güvenlik marjı sağlamadığı ifade ediliyor.
Analizde, Almanya’nın Avrupa’nın en kırılgan ülkeleri arasında yer aldığına dikkat çekiliyor. Depolardaki gaz miktarının kapasitenin yüzde 50’sinin altına düşmesi durumunda, teknik nedenlerle gaz çekiş hızının önemli ölçüde yavaşlayacağı ve bunun Almanya ile Kuzeybatı Avrupa’daki komşu piyasaları olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Katar LNG’sinde Gecikme Beklentisi
Katar’dan Avrupa piyasasına LNG akışının beklenenden daha yavaş olacağı öngörülüyor. Energy Aspects, mayın temizleme çalışmalarının zaman alması, savaş riskine ilişkin sigorta şartlarının yeniden düzenlenmesi ve gemi işletmecilerinin güvenli geçiş konusunda temkinli davranmaları nedeniyle, Katar’dan Avrupa’ya düzenli LNG akışının en erken yılın son çeyreğinde başlayacağını tahmin ediyor. İlk sevkiyatların öncelikle Körfez ülkeleriyle Asya pazarına yönelmesi bekleniyor. Bu nedenle, Avrupa’nın yaz aylarında ihtiyaç duyduğu LNG’nin önemli bir kısmının Atlantik havzasından karşılanmaya devam edeceği düşünülüyor. Bu durum, Avrupa ile Asya arasındaki LNG rekabetinin devam etmesine yol açacak.
Kalıcı Düşüş İçin Erken
IEA, orta ve uzun vadede küresel LNG piyasasında bazı yapısal gelişmelerin fiyatlar üzerindeki baskıyı hafifletebileceğine işaret ediyor. Ajansa göre, Çin’in yenilenebilir enerji yatırımlarını artırması, yerli doğal gaz üretimini artırması ve boru hattı gazı kullanımını genişletmesiyle LNG ithalatındaki büyümenin yavaşlaması bekleniyor. Ancak uzmanlar, Avrupa’nın 2026-2027 kışına hangi depolama seviyeleriyle gireceği, Katar LNG ihracatının ne hızda normale döneceği ve Avrupa ile Asya arasındaki LNG rekabetinin seyrinin netleşmeden doğal gaz fiyatlarında kalıcı bir normalleşmenin söz konusu olamayacağı görüşünü paylaşıyor.
