İran’ın İhracatı Rekor Kırdı, Petrol Gelirleri Düşüşte

İran, 2025’te rekor petrol ihracatı yapmasına rağmen gelirlerinde düşüş yaşıyor. Küresel fiyatlar ve yaptırımlar etkili oldu.

İran, 2025 yılı itibarıyla petrol ihracatında tarihi bir zirveye ulaşmasına rağmen, gelirlerinde kayda değer bir azalma yaşıyor. Bu durumun ardında, küresel ham petrol fiyatlarındaki düşüş ve alıcıların İran’ın ekonomik zayıflığından yararlanması yatıyor.

Analistlerin tahminlerine göre, İran’ın geçen yıl gerçekleştirdiği ham petrol satışları yaklaşık 30 milyar dolara ulaştı ve bu miktarın büyük bir kısmı kâr olarak elde tutuldu. Ancak, bu kâr oranı, düşen petrol fiyatları nedeniyle etkilenmiş durumda.

İran, petrolünü genellikle ‘çaydanlık’ olarak adlandırılan, ucuz ham petrole ihtiyaç duyan küçük Çin rafinerilerine satıyor. Düşen petrol gelirleri, ülkenin ithalat ödemeleri ve zayıflayan riyali desteklemek için gerekli olan döviz kazançlarını olumsuz etkiliyor.

Yaptırımlardan kaçınmak amacıyla İran, 613 tankerden oluşan ve Çin’deki küçük rafinerilere hizmet veren bir ‘gölge filosuna’ güveniyor. Ancak, Batı’nın geçen yıl uygulamaya koyduğu yeni yaptırımlar, İran’ın ham petrolünün uluslararası Brent fiyatına göre değer kaybetmesine neden oldu.

2025’in başlarında, İran petrolünün varil fiyatı küresel referans fiyatından 1 dolar daha ucuzken, yıl sonunda bu fark 8 dolara kadar yükseldi. Analistler, İran’ın yaptırımlardan kaçınma stratejilerini sürdürmeye çalışacağını, ancak daha düşük gelirle başa çıkmak zorunda kalacaklarını belirtiyor. Ayrıca, Trump yönetiminin uluslararası sularda gölge filo tankerlerini izlemeye başlamasıyla birlikte, nakliye maliyetlerinin de artması bekleniyor.