Orta Doğu’daki Savaşın Petrol Fiyatlarına Etkisi
Orta Doğu’daki çatışmalar, petrol fiyatlarını önemli ölçüde artırarak küresel enerji piyasalarında belirsizlik yarattı.
Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile başlayan çatışmalar, İran’ın karşılık vermesiyle 10. gününe girdi. Bu durum, küresel enerji ticaretinde ciddi bir baskı oluşturdu.
Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğindeki aksama ve bölgedeki petrol tesislerine yönelik saldırılar, üretim ve ihracat akışında kesintilere yol açtı. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarının hızla artmasına neden oldu.
Brent petrolün varil fiyatı 119 dolara yükselirken, bu artış 2020’deki pandeminin başlangıcından bu yana kaydedilen en büyük günlük yükseliş olarak dikkat çekti. Brent petrol, 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanmıştı. ABD ham petrolünün varil fiyatı da yaklaşık yüzde 18 artarak 107,56 dolara ulaştı.
Çatışmaların devam etmesi ve tankerlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçememesi, petrol piyasalarında belirsizliği artırıyor. Körfez ülkelerindeki petrol tesislerinin dron ve füze saldırılarıyla hedef alınması, üretim ve sevkiyatın aksamasına neden oldu. Kuveyt Petrol Şirketi, mücbir sebep ilan ederek üretim ve sevkiyat faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Irak’ta ise petrol üretiminin yaklaşık yüzde 60 oranında azaldığı bildiriliyor.
Gerilimin artmasıyla birlikte petrol fiyatlarında daha sert yükseliş olabileceğine dair uyarılar da çoğalıyor. ABD ve İsrail’in İran’ın başkenti Tahran’daki büyük yakıt depolarını hedef almasının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki enerji tesislerini hedef alabileceklerini belirtti. İran tarafı, “Eğer petrolün varil fiyatının 200 doların üzerine çıkmasına dayanabilecekseniz bu oyunu sürdürün” şeklinde bir açıklama yaparak, gerilimin enerji piyasalarına olası etkisinin büyüyebileceği mesajını verdi.
Türkiye’de yük taşımacılığının yaklaşık yüzde 85-90’ı karayolu ile gerçekleştiriliyor. Bu durum, fiyat zincirinin temelini motorinin oluşturduğu anlamına geliyor. Türkiye, ham petrol gibi motorinin de büyük bir kısmını ithal ediyor. Petrol fiyatlarının artması, enflasyonu en hızlı etkileyen unsurlardan biri olarak motorini öne çıkarıyor. Motorinin, birçok temel sektörü kapsayan ve birbirini etkileyen karmaşık bir etki ağı mevcut.
